کشت نشایی و خشکه‌کاری برنج، راهکاری فنی و اقتصادی برای تولید برنج در شرایط استان گلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

2 استادپژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

3 استادیار پژوهش گروه تحقیقات اقتصادی و اجتماعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش

چکیده

تغییر شیوه کشت برنج از مرسوم به خشکه‌کاری به دلیل مصرف آب و تخریب ساختمان خاک در شیوه مرسوم مورد توجه کشاورزان قرارگرفته است. این پژوهش به‌منظور بررسی فنی و اقتصادی تغییر شیوه کاشت برنج از نشایی (مرسوم) به خشکه‌کاری درمزارع کشاورزان استان گلستان اجرا شد. نتایج نشان داد که میزان آب مصرفی در خشکه‌کاری بذر با سامانه آبیاری بارانی از 5700 تا 14100 و در روش نشایی از 8500 تا 15200 مترمکعب در هکتار بود. بهره‌وری فیزیکی آب مزارع خشکه‌کاری در رقم فجر 35 درصد و در رقم طارم بی‌نام 17 درصد بیشتر از بهره‌وری آب مزارع نشایی این ارقام بود. میانگین بهره‌وری آب در خشکه‌کاری رقم ندا، در مقایسه با کشت نشایی آن، دو درصد کم‌تر بود. بهره‌وری فیزیکی نهاده‌ها مشخص ساخت که با تخصیص هر کیلوگرم کود و بذر، روز نفر کار و مترمکعب آب در روش خشکه‌کاری به‌ترتیب 3/18، 6/243، 8/77 و  57/0 و در روش مرسوم به‌ترتیب 1/16، 6/110، 4/57 و 45/0 کیلوگرم شلتوک تولید می‌شود. خشکه‌کاری برنج نسبت به کشت مرسوم آن می‌تواند موجب کاهش مصرف نهاده‌ها و هزینه‌های تولید شود. در شیوه خشکه‌کاری برنج نسبت به روش مرسوم عملکرد کمتر می‌شود، اما با مدیریت صحیح سودآوری می‌تواند بیشتر گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rice transplanting and direct seeding cultivation, Technical and economic solution for rice production in Golestan province (on farm)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hossein Razzaghi 1
  • َAlireza Kiani 2
  • Noormohammad Abyar 3
1 Expert at Agricultural Engineering Research Department, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Gorgan, Iran.
2 Professor of agricultural engineering department, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and education Center, AREEO, Gorgan, Iran.
3 Assistant Professor at Socio-Economic Research Ggroup of Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Gorgan, Iran.
چکیده [English]

Changing the cultivation method of rice from transplanting to direct seeding due to water consumption and destruction of soil structure in the transplanting has been considered by farmers.This study was carried out to evaluate the technical and economical changes of rice cultivation from transplanting to direct seeding in Golestan province in 2018. For this purpose, 10 rice farmers were selected, of which 7 farmers had their rice cultivation done by direct seeding method. The results showed that the amount of water used in direct seeding method with sprinkler irrigation system was from 5700 to 14100 and in the transplanting method was from 8500 to 15200 cubic meters per hectare. Water productivity in direct seeding farm with Fajr Cultivar was 35% and with Tarom Binam Cultivar was 17% higher than Transplanting of theirs. The average water productivity of Neda cultivar direct seeded was two percent lower than transplanting. The physical productivity of inputs indicated that by allocating per kg of fertilizer and seed, working day and cubic meter of water in the direct seeding method, 18.3, 243.6, 77.8 and 0.57 and 16.1, 6, and in transplanting method 16.1, 110.6, 57.4 and 0.45 kg of rice are produced, respectively. direct seeding compared to transplanting can reduce the consumption of inputs and production costs. In the direct seeding, rice yields less than the transplanting, but with proper management, profitability can be increased

کلیدواژه‌ها [English]

  • rice
  • Water Consumption
  • Water productivity
  • Value Productivity
امیرنژاد، ح.، فاضلیان، س. و حسینی یکانی، س.ع. 1397. ﺗﻌﯿﯿﻦ ارزش اﻗﺘﺼﺎدی آب در ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺮﻧﺞ ﻣﺮﻏﻮب و پر محصول (ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮردی دﺷﺖ ﺑﻬﺸﻬﺮ اﺳﺘﺎن ﻣﺎزﻧﺪران). ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﻗﺘﺼﺎد ﮐﺸﺎورزی. 10 (3): 260-241.
امینی، ع.، نوری، س.ه. و اصلانی سنگده، ب. 1394. ارزﯾﺎﺑﯽ و ﺳﻨﺠﺶ ﭘﺎﯾﺪاری زراﻋﺖ ﺑﺮﻧﺞ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روشﻫﺎی ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی ﭼﻨﺪ ﻣﻌﯿﺎره (موردمطالعه: ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن رﺿﻮاﻧﺸﻬﺮ). ﻋﻠﻮم ﺗﺮوﯾﺞ و آﻣﻮزش ﮐﺸﺎورزی اﯾﺮان. 11 (1): 126-101.
حبیبی اصل، ج.، لویمی، ن. و گیلانی، ع. 1388. بررسی و مقایسه سه روش خشکه‌کاری مکانیزه ارقام مختلف برنج در خوزستان. مجله تحقیقات مهندسی کشاورزی. 10 (1): 96-81.
دهقان، ا. و الماسی، م. 1385. اثر روش‌های مختلف خاک‌ورزی بر عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم برنج به روش خشکه‌کاری در منطقه شاور خوزستان. مجله تحقیقات مهندسی کشاورز. 7 (29): 100-89.
قربانی کلاهی، م.، رضائی مقدم، ک. و آجیلی، ع. 1389. پذیرش خشکه‌کاری در زراعت برنج: موردمطالعه استان خوزستان. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران. 6 (1): 69-59.
عرب زاده، ب. و توکلی، ع. ر. 1385. تحلیل اقتصادی مدیریت کم آبیاری درکشت خشکه‌کاری برنج. مجله تحقیقات مهندسی کشاورزی. 7 (26): 110-99.
مؤمنی، ع. 1392. مطالعه امکان تغییر الگوی کشت برنج از شرایط غرقابی به هوازی در مازندران. نشریه تولید گیاهان زراعی. 6 (4): 228-215.
 
Balasubramanian, V. and Hill, J.E. 2002. Direct seeding of rice in Asia: emerging issues and strategic research needs for the 21st century. In: Pandey, S., Mortimer, M., Wade, L., Tuong, T.P., Lopez, K., Hardy, B. (Eds.), Direct Seeding: Research Strategies and Opportunities. Inter. Rice Res. Inst., Los Ban˜os, Philippines, pp. 15–42.
Bhushan, L., Ladha, J.K., Gupta, R.K., Singh, S., Tirol-Padre, A., Saharawat, Y.S., Gathala, M. and Pathak, H. 2007. Saving of water and labor in a rice–wheat system with no-tillage and direct seeding technologies. Agron. J. 99: 1288–1296.
Chan, C.C. and Nor, M.A.M. 1993. Impacts and implications of direct seeding on irrigation requirement and systems management. In: Paper Presented at the Workshop on Water and Direct Seeding for Rice, 14–16 June 1993, Muda Agricultural Development Authority, Ampang Jajar, Alor Setar, Malaysia.
Chandrasekhararao, C., Jitendranath, S and Murthy, T.GK. 2013. Resource Optimisation in Rice through Direct Seeding by Drum Seeder. International Journal of Agriculture and Food Science Technology.  4 (3): 239-246
Farooq, M., Siddique, KHM., Rehman, H., Aziz, T., Lee, DJ. and Wahid A. 2011. Rice direct seeding: experiences, challenges and opportunities. Soil TillRes111:87–98. doi:10.1016/j.still.2010.10.008
Farooq, M., Basra, S.M.A. and Asad, S.A. 2008. Comparison of conventional puddling and dry tillage in rice–wheat system. Paddy Water Environ. 6: 397–404.
Farooq, M., Basra, S.M.A. and Wahid, A. 2006. Priming of field-sown rice seed enhances germination, seedling establishment, allometry and yield. Plant Growth Regul. 49: 285–294.
Farooq, M., Wahid, A., Lee, D.J., Ito, O. and Siddique, K.H.M. 2009. Advances in drought resistance of rice. Crit. Rev. Plant Sci. 28: 199–217.
Gao, X.P., Zou, C.Q., Fan, X.Y., Zhang, F.S. and Hoffland, E. 2006. From flooded to aerobic zinc conditions in rice cultivation: consequences for uptake. Plant Soil 280:41–47
Gianessi, L., Silvers, C., Sankula, S. and Carpenter, J. 2002. Plant Biotechnology: Current and Potential Impact for Improving Pest Management in U.S. Agriculture: Case Study 27, Herbicide Tolerant Rice. National Centre for Food and Agricultural Policy, Washington, DC.
Jehangir, W.A., Masih, I., Ahmed, S., Gill, M.A., Ahmad, M., Mann, R.A., Chaudhary, M.R. and Turral, H. 2005. Sustaining crop water productivity in rice–wheat systems of South Asia: a case study from Punjab Pakistan. In: Draft Working Paper, Inter. Water Managmt. Institute, Lahore, Pakistan.
Khade, V.N., Patil, B.D., Khanvilkar, S.A. and Chavan, L.S. 1993. Effect of seeding rates and level of N on yield of direct-seeded (Rahu) summer rice in Konkan. J. Maharash. Agric. Univ. 18: 32–35.
Kukal, S.S. and Aggarwal, G.C. 2002. Percolation losses of water in relation to puddling intensity and depth in a sandy loam rice (Oryza sativa) field. Agric. Water Manag. 57: 49–59.
Ladha, J.K., Pathak, H., Padre, A.T., Dawe, D. and Gupta, R.K. 2003. Productivity trends in intensive rice–wheat cropping systems in Asia. In: Ladha, K., Hill, J.E., Buresh, R.J., Duxbury, J., Gupta, R.K. (Eds.), Improving the Productivity and Sustainability of Rice–Wheat Systems: Issues and Impacts. JASA Special Publication No. 65. ASA, CSSA, and SSSA, Madison, WI, pp. 45–76.
Ntanos, D. 2001. Strategies for rice production and research in Greece. In: Chataigner, J. (Ed.), Research Strategies for Rice Development in Transition Economies. CIHEAM-IAMM, Montpellier, France, pp. 115–122.
Pandey, S. and Velasco, L. 2002. Economics of direct seeding in Asia: patterns of adoption and research priorities. In: Pandey, S., Mortimer, M., Wade, L., Tuong, T.P., Lopes, K., Hardy, B. (Eds.), Direct Seeding: Research Strategies and Opportunities. International Rice Research Institute, Los Ban˜os, Philippines.
Pandey, S. and Velasco, L. 2005. Trends in crop establishment methods in Asia and research issues. In: Rice is Life: Scientific Perspectives for the 21st Century, Proceedings of the World Rice Research Conference, 4–7 November 2004, Tsukuba, Japan, pp. 178–181.
Pandey, S. and Velasco, L.E. 1999. Economics of alternative rice establishment methods in Asia: a strategic analysis. In: Social Sciences Division Discussion Paper, International Rice Research Institute, Los Bano˜s, Philippines.
Pratley, J.E., Flower, R., Heylin, E. and Sivapalan, S. 2004. Integrated weed management strategies for the rice weeds Cyperus difformis and Alisma plantagoaquatica. A report for the Rural Industries Research and Development Corporation (RIRDC) Project No USC 20A.
Rao, A.N., Johnson, D.E., Sivaprasad, B., Ladha, J.K. and Mortimer, A.M. 2007. Weed management in direct-seeded rice. Adv. Agron. 93: 153–255.
Saleque, M.A. and Kirk, G.J.D. 1995. Root induced solubilization of phosphate in the rhizosphere of lowland rice. New Phytol. 129: 325–336.
Santhi, P., Ponnuswamy, K. and Cheety, N.K. 1998. Effect of seeding methods and efficient nitrogen management practices on the growth of lowland rice. J. Ecobiol. 10: 123–132.
Singh, Y., Singh, G., Johnson, D. and Mortimer, M. 2005. Changing from transplanted rice to direct seeding in the rice–wheat cropping system in India. In: Rice is Life: Scientific Perspectives for the 21st Century, Tsukuba, Japan: Proceedings of the World Rice Research Conference, 4–7 November 2004, pp. 198–201.
Surendra, S., Sharma, S.N., Rajendra, P., Singh, S. and Prasad, R. 2001. The effect of seeding and tillage methods on productivity of rice–wheat cropping system. Soil Till. Res. 61: 125–131.
Vial, L.K. 2007. Aerobic and Alternate-wet-and-dry (AWD) Rice Systems. Nuffield Australia publishing. Griffith NSW 2680. Australia.
Vinay, M., Umesh Kumar., Parkash, V.L. and Kumari, S. 2016. Impact of direct seeded rice on economics of paddy crop in Haryana. International Journal of Agricultural Sciences. 8 (62):3525-3528.