بررسی مسائل، مشکلات و اثرات زیست‌محیطی آبیاری موضعی نواری

نویسندگان

1 استادیار گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استاد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی و مدیر عامل شرکت آب و خاک البرز

چکیده

آبیاری اراضی زراعی به روش موضعی نواری (نوارهای تیپ) یکی از مسائلی است که امروزه شاهد گسترش روزافزون آن در اکثر نقاط کشور هستیم. تأکید و تمرکز بیش‌ازحد بر مسئله­ی کمبود آب، گهگاه باعث ارائه­ی راهکارهایی نظیر آبیاری تیپ برای زراعت­ها می­شود که ممکن است به‌طور موقت مشکلات منابع آب را تخفیف داده اما با گذر زمان اثرات سوء جبران­ناپذیری بر محیط­زیست بگذارد. در این مقاله علاوه بر بحث و بررسی مسائل و مشکلات ذاتی آبیاری موضعی تیپ، با انجام محاسبات مربوط به میزان پلاستیکی که در این روش ممکن است وارد محیط‌زیست شود، به بررسی مسائل و مشکلات زیست‌محیطی این روش پرداخته‌شده است. محاسبات نشان­دهنده­ی این واقعیت است که در صورت ادامه­ی این روند سهم کشاورزی در تولید ضایعات پلاستیکی بسیار زیاد خواهد بود. اثرات پلاستیک­های پلی­اتیلن بر محیط‌زیست شامل جابجایی تکه­های پلی­اتیلن در اثر باد و یا سایر عوامل و تبدیل آلودگی از یک منبع نقطه­ای و متمرکز به یک آلاینده با ابعاد گسترده و غیرمتمرکز و درنتیجه شیوع تصاعدی اثرات نامطلوب آن نظیر خفه شدن حیوانات دریایی در اثر خوردن ذرات شناور پلاستیکی و یا گرفتار شدن در زباله­های پلاستیکی و ایجاد اختلالات هورمونی در آن‌ها و نهایتاً ورود به چرخه­ی غذایی انسان، اثر پلاستیک­های پلی­اتیلن بر دام­ها، آلودگی منابع خاک و آب و ماندگاری بالا، کاهش میزان تهویه­ی خاک، ایجاد آلودگی بَصَری و کاهش توریست، ایجاد سموم مضر نظیر دی‌اکسید کربن، دیوکسین­های خطرناک در اثر سوزاندن نوارهای تیپ و تهدید کیفیت هوا و نهایتاً کمک به تشدید گرمایش جهانی است. در صورت لحاظ ننمودن این ملاحظات از طرف سیاست‌گذاران و مدیران آب کشور ممکن است این روش آبیاری علاوه بر هدر دادن سرمایه‌های ملی، باعث از بین رفتن منابع طبیعی و بهره‌برداری ناپایدار از خود روش شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Challenges and Environmental Impacts of Drip Tape Irrigation

نویسندگان [English]

  • khaled Ahmadaali 1
  • Abdul Majid Liaghat 2
  • Abbas Ali Pourmohseni 3
1 Assistant Professor in Irrigation and Drainage Engineering, Department of Arid and Mountainous Regions Reclamation, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran.
2 Professor in Irrigation and Drainage Engineering, Faculty of Agricultural Engineering & Technology, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran.
3 MSc in Irrigation and Drainage Engineering
چکیده [English]

Usage of drip tape irrigation systems for cereal crops is one of the problems that is increasing in many parts of Iran.Too much Focus on the water shortage leads to some solutions like drip tape irrigation for ceral crops which may reduce the problem temporarily but by the time causes the adverse effects on the environment. In this reasearch the innate problems related to drip tape irrigation as well as the environmental impact of plastic wastes which is incorporated in the environment by this irrigation method were investigated by calculating the amount of plastic wastes. The results showed that if the current trend continue, the share of agriculture in plastic wastes production will be very high. Environmental impacts of polyethylene are transfer of polyethylene pieces by wind or other factors which turns the point-source to nonpoint-source pollution that results in a progressive spread of undesirable effects such as the death of marine animals or being trapped in plastic wastes, hormonal disorders, and finally incorporation in human food chain, effects on livestock, pollution of water and soil resources due to its resistance to degradation,  reduction in soil porosity, visual pollution and negative impact on tourism, production of harmful toxins such as carbon dioxide and hazardous dioxins due to burning the drip tapes and finally air pollution and global warming. If policymakers and water managers don’t consider these concerns, despite the waste of national capital by this irrigation method it will destroy national resources and will cause unstable operation of this irrigation system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pollution
  • unsustainable operation
  • dioxin
  • Plastic Waste
احمدآلی، ج؛ و خلیلی، م. 1388. بررسی عملکرد و کارایی مصرف آب در سیستم­های آبیاری قطره­ای نواری (تیپ) و جوی پشته­ای در وضعیت کشت یک و دو ردیفه در ذرت دانه­ای. آبیاری و زهکشی ایران. 3 (2): 71-78.
افراسیاب، پ.، دلبری، م.، و جعفری، ح. 1395. بررسی اثرات مقادیر مختلف آبیاری، تراکم بوته و آرایش کاشت در روش آبیاری قطره­ای نواری بر عملکرد، اجزاء عملکرد و کارایی مصرف آب ذرت دانه­ای در اسلام­آباد غرب. تحقیقات آب‌وخاک ایران، 47 (4):741-731.
خوش­منش، ب.، و آقاپناه، ب. 1394. تأثیرات پلاستیک بر منابع آب. اولین همایش ملی پژوهشهای کاربردی در نگهداشت محیط‌زیست، آب و منابع طبیعی.
صمدوند، س.، تاجبخش، م.، انوری، ک.، و احمدآلی، ج. 1393. تاثیر سامانه­های آبیاری قطره­ای نواری و نشتی در کشت یک و دو ردیفه بر عملکرد و کارایی مصرف آب ذرت دانه­ای. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، علوم آب‌وخاک.18(70):
طرفی، ک.، کیهانی، ع. ر.، و شهیدی، ع. 1385. تجربه استفاده از روش آبیاری قطره­ای (Tape) در اراضی کشاورزی پشمینه­زار اندیمشک. همایش ملی مدیریت شبکه­های آبیاری و زهکشی. دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده مهندسی علوم آب. 12 الی 14 اردیبهشت ماه 1385.
کریمی، م.، باغانی، ج.، و جلینی، م . 1394. بررسی تاثیر سطوج مختلف آبیاری قطره­ای (تیپ) بر عملکرد و اجزاء عملکرد ذرت دانه­ای. نشریه آب‌وخاک (علوم و صنایع کشاورزی) 29 (2): 321-311.
لیاقت، ع. م.، امید، م. ح،؛ و میرزایی، ف. 1380. سیستم آبیاری قطره­ای نواری، روشی نوین در آبیاری گیاهان زراعی.
میرزایی، م. ر.، ع. قدمی­قیروزآبادی و م. عبدالهیان نوقابی. 1390. تاثیر دو روش آبیاری شیار و قطره­ای نواری و سطوح مختلف نیتروژن و فسفر بر کمیت و کیفیت بذر چغندر قند. مجله علوم گیاهان زراعی ایران 42 (2): 328-319.
Barreras, J.T. 2000. Drip tape retrieval: A study of distribution uniformity on multiple use drip tape.
Burt, C. 2008. Drip Tape Problem Guide Avoiding Common Problems with Drip Tape .Irrigation Training and Research Center, Bioresource and
 
     Agricultural Engineering Department, California Polytechnic State University.
Burt, C., and Styles, S.W. 1999. Drip and Micro Irrigation for Trees, Vines, and Row Crops: Design and Management (with Special Sections on SDI). Irrigation Training and Research Center, Bioresource and Agricultural Engineering Department, California Polytechnic State University.
Hati, S.S., and Dimari, G.A. 2000. Polyethylene Plastics (PEP): Considerations for Its Classification as a New Type of Persistent Organic Pollutants (POPs) from a Developing Country’s Perspective.
Mato, Y., Isobe, T., Takada, H., Kanehiro, H., Ohtake, C., and Kaminuma, T. 2001. Plastic resin pellets as a transport medium for toxic chemicals in the marine environment. Environmental science & technology, 35(2):318-324.
Mohammed, A.K., and Muhammad, I.R. 2007. Fatal polythene bag rumen impaction in cattle at Shika-Zaria, Nigeria. Research Journal of Animal Sciences, 1(1):6-8.
Mostafa, H. 2010. Studies on bioplastic for developing and evaluating of drip irrigation (Doctoral dissertation, Universitätsbibliothek Giessen).
Olanrewaju, O.O., and Ilemobade, A.A. 2009. Waste to wealth: A case study of the Ondo State integrated wastes recycling and treatment project, Nigeria. European Journal of Social Sciences, 8(1):7-16.
Olufayo, O., and Omotosho, B. J. 2007. Waste disposal and waste management in Ado-Ekiti, Nigeria. The Social Science, 2(2):111-115.
Rutkowska, M., Heimowska, A., Krasowska, K., and Janik, H. 2002. Biodegradability of polyethylene starch blends in sea water. Polish Journal of Environmental Studies, 11(3):267-272.
Sharma, N., and Kanwar, P. 2007. Perception of Rural and Urban Homemakers Regarding Ban on Polythene Use in the State of Himachal Pradesh. Journal of Human Ecology, 22(4):309-312.