ارتقاء اثربخشی و عملکرد سیستم آبیاری بارانی کلاسیک ثابت در منطقه فارس

نویسندگان

1 مربی پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

2 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

در سال­های اخیر با توجه به رشد شتابان سامانه‌های آبیاری بارانی کلاسیک ثابت با آبپاش متحرک در کشور نیاز است تا به‌صورت مداوم سامانه‌‌های اجراشده ارزیابی و پایش شوند و نتایج آن برای ارتقاء عملکرد آن‌ها بکار گرفته شود. در مطالعه حاضر عملکرد سیستم آبیاری بارانی از نوع کلاسیک ثابت در تعدادی از مزارع استان فارس ارزیابی شد. نتایج نشان داد تغییر سامانه از آبیاری سطحی به آبیاری بارانی باعث کاهش 42 درصدی مصرف آب در محصولات صیفی در مزارع موردبررسی شد و به سطح زیر کشت در مناطقی که با کم‌آبی مواجه نبوده‌اند، اضافه‌شده است. اکثر مزارع موردبررسی در مناطق بادخیز بودند و متوسط تلفات بادبردگی برابر 16 درصد و مقادیر متوسط یکنواختی پخش آب 63 درصد بود، ازنظر مقادیر یکنواختی پخش به‌دست‌آمده، سامانه‌های ارزیابی‌شده به سه گروه غیرقابل‌قبول، ضعیف و نسبتاً خوب دسته‌بندی شدند. میانگین راندمان پتانسیل کاربرد در سامانه‌های انتخابی 52 درصد بود که غیرقابل‌قبول است. ضعف طراحی، اجرا و مدیریت از دلایل پایین بودن مقادیر پارامترهای اندازه‌گیری شده، بودند که به‌طور خاص می­توان به آبیاری در شرایط باد، استفاده از تعداد آبپاش بیشتر از حد مجاز طراحی، استفاده از دو یا سه آبپاش روی هر بال، کیفیت پایین لوازم و تجهیزات مورداستفاده اشاره کرد که رعایت آن‌ها برای ارتقاء عملکرد سیستم آبیاری توصیه گردید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Improvement of Solid Set Sprinkler Irrigation System Performance in Fars Province

نویسندگان [English]

  • Seyed ebrahim Dehghanian 1
  • Hossein Dehghanisanij 2
  • Mohammad Mahdi Nakhjavanimoghaddam 3
1 Research Instructor, Department of Agricultural Engineering Research, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Shiraz, Iran.
2 Associate Professor of Irrigation and Drainage Engineering, Agricultural Engineering Research Institute (AERI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran.
3 Assistant professor of Irrigation and Drainage Engineering, Agricultural Engineering Research Institute (AERI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran.
چکیده [English]

In recent years, due to the rapid growth of solid set sprinkler irrigation system with moving sprinklers, it is necessary to continuously evaluate and monitor the implemented systems and use the results to improve their performance in the country. In this study, the performance of a solid set sprinkler irrigation system was evaluated in the number of farms of Fars province. Based on experimental data, changing the system from surface irrigation to sprinkle irrigation reduced water consumption by 42% in the field products, and increased cropping area in region which were not under water stress. Most of the farms were located in windy areas, and the average wind drift loss was 16%. The Average amount of Christiansen uniformity (CU) was 63%. According to the distribution uniformity values, evaluated systems were classified in the three levels of unacceptable, poor, and as relatively good. The average amount of PELQ was 52% which was at unacceptable level. In general, the weakness in the design, implementation and management of selected systems were the reasons for the low values of measured parameters. Which can be specifically referred to as; irrigation in a windy climate, using of the number of sprinklers more than the design limits, using of two or three sprinklers on each wing, low quality of equipment. Considering the mentioned issues was recommended to improve the performance of irrigation system.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Efficiency
  • Solid Set
  • Sprinkler
  • Uniformity
اسلامی، الف؛ و کهنوجی، م. 1386. بهره­برداری و مدیریت سیستم‌های آبیاری تحت‌فشار در استان کرمان. اولین سیمنار علمی طرح ملی آبیاری تحت‌فشار و توسعه پایدار. کرج، 2 اسفند، ص.168-157.

فاریابی، ا.، معروف­پور، ع. و قمرنیا، ه. 1389. بررسی و ارزیابی سیستم­های آبیاری بارانی دشت دهگلان. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، 45: 15-1.

Carrion, P., Tarjuelo, J.M. and Montero, J. 2001. SIRIAS: A simulation model for sprinkler irrigation: I. Description of model. Irrigation Science, 20(2):73-84

 

Merriam, J.L. and Keller, J. 1978. Farm irrigation system evaluation: a guide for management. Agricultural & Irrigation Engineering Department, Utah State University, Logan, Utah. 271 p

Tarjuelo, J.M. Montero, J., Carrion, P., Honrubia, F.T., Ortiz, J. and Calvo, M.A. 1999. A: Irrigation uniformity with medium size sprinklers. Part II. Influence of wind and other factors on water distribution. Trans. of the ASAE, 42(3):677-689.

Sheikhesmaeili, O., Montero, J. and Laserna, S. 2016. Analysis of water application with semi-portable big size sprinkler irrigation systems in semi-arid areas. Agriculture Water Management. 163:275-264

Zhang, L., Merkley, G.P. and Pinthong, K. 2013. Assessing whole-field sprinkler irrigation application uniformity. Irrigation Science, 31(2): 87-105.