بررسی مزرعه‌ای عملکرد و بهره‌وری آب ژنوتیپ‌های مختلف گندم

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران

2 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، ایران

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر مقدار آب آبیاری بر عملکرد و بهره‌وری آب ارقام مختلف گندم نان، آزمایش مزرعه‌ای طی سال زراعی 87-1386 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی میاندوآب واقع در استان آذربایجان غربی انجام گردید. سطوح مختلف آبیاری شامل I1، I2، I3 و I4 به ترتیب  70، 100،130 و160 میلی‌متر تبخیر از تشتک کلاس A بر روی ده ژنوتیپ معمول گندم نان شامل؛ زرین، شهریار، الوند، سرداری، C-80-4،C-81-10 ،C-81-4 ،C-83-3 ،C-83-8  وC-84-9  اعمال شد. رقم بهینه عملکرد محصول، در سطح آبیاری I1، ژنوتیپ زرین با عملکرد 7/7159 کیلوگرم بر هکتار به دست آمد. متوسط بهره‌وری آب ده ژنوتیپ برای سطوح آبیاری I1، I2، I3 و I4 به ترتیب 98/0، 38/1، 36/1 و 29/1 کیلوگرم بر مترمکعب به دست آمد. بیشترین بهره‌وری آب مربوط به سطح I4و ژنوتیپ C-84-9 با 79/1 کیلوگرم بر مترمکعب حاصل شد. بر اساس نتایج، تحت تابع هدف سود خالص، ژنوتیپ زرین در سطح آبیاری I1؛ اما باهدف حداکثر سازی بهره‌وری آب، ارقامC-83-8  وC-84-9  در سطح آبیاری I4 پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Field Investigation of Yield and Water Productivity for Various Bread Wheat Genotypes

نویسندگان [English]

  • Vahid Reza verdinejad 1
  • Mohammad Rezaei 2
1 Assistant Professor, Department of Water Engineering, Urmia University, Urmia, Iran
2 Assistant Professor, West Azarbayjan Agricultural and Natural Resources Research Center, Urmia, Iran
چکیده [English]

In order to investigate the effects of water quantity on grain yield and water productivity of bread wheat genotypes, a field experiment was conducted in agricultural research center in Miandoab, located in West Azerbayjan during 1386-87. Different water level includes I1, I2, I3 and I4 corresponding with 70, 100, 130 and 160 mm evaporation from class A pan, was applied on ten genotypes of bread wheat includes: Zarrin, Shahriyar, Alvand, Sardari, C-80-4, C-81-10, C-81-4, C-83-3, C-83-8 and C-84-9. Optimal yield genotype was Zarrin and gained in I1 irrigation level with 7159.7 Kgha-1. The average water productivity of ten genotypes calculated for I1, I2, I3 and I4 about 0.98, 1.38, 1.36 and 1.29 Kgm-3. The maximum water productivity gained 1.79 Kgm-3 for C-84-9 genotype in I4 irrigation level. Based on results, under net benefit objective function the Zarrin genotype in I1 level and under net water productivity objective function the C-83-8 and C-84-9 genotypes in I4 level were purposed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crop Water Production Function
  • Deficit irrigation
  • Net Benefit
  • Water productivity
احسانی، م؛ و خالدی، ه. 1382. بهره‌وری آب کشاورزی. کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران.
انابی میلانی، ا. 1381 ارزیابی تأثیر رژیم‌های آبیاری در اجزاء
عملکرد و کارایی مصرف آب در گندم در یک خاک شور. مجله علوم خاک و آب، 16: 121- 135.
سپاس خواه، ع.ر.، توکلی، ع.ر. و موسوی، ف. 1385. اصول و کاربرد کم‌آبیاری‌. کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران.
رضایی، م. 1389. ارزیابی جذب عناصر غذایی و تغییرات کیفیت دانه ژنوتیپ‌های گندم نان در پاسخ به کمبود آب. پایان‌نامه دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.
وردی نژاد، و.، سهرابی، ت.، حیدری، ن.، عراقی نژاد، ش. و مأمن پوش، ع.ر. 1389. بررسی عرضه و تقاضا و برآورد بهره‌وری آب کشاورزی در حوزه آبریز زاینده‌رود (مطالعه موردی: شبکه آبیاری سمت راست آبشار). آبیاری و زهکشی ایران، 2 (3): 88-99.
Kijne, J., Barker, R., and Molden, D. 2003. Water productivity in agriculture: limits and opportunities for improvement. Comprehensive assessment of Water Management in Agriculture, Series No. 1, CABI press, Wallingford, UK, 352 p.
 Vazifedoust, M., Van Dam, J.C. Feddes, R.A., and Feizi, M. 2008. Increasing water productivity of irrigated crops under limited water supply at field scale. Agricultural Water Management, 95: 89-102.
Zwart, J.S., and Bastiaanssen, G.M. 2004. Review of measured crop water productivity values for irrigated wheat, rice, cotton and maize. Agricultural Water Management, 69: 115–133.