انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 The effect of drought stress and different concentrations of three species of brown seaweed on germination characteristics of Guizotia abyssinica (L.F) Cass seed تأثیر تنش خشکی و غلظت‌های مختلف سه گونه جلبک دریایی قهوه‌ای بر خصوصیات جوانه‌زنی بذر دان‌سیاه (Guizotia abyssinica (L.F) Cass) 1 14 212620 FA حمید نجفی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته علوم و تکنولوژی بذر، دانشگاه شهرکرد محمد رفیعی الحسینی عضو هیات علمی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران 0000-0002-8413-7404 پرتو روشندل دانشیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد 0000-0002-2209-5827 مریم زینلی بروجنی دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد 0009-0009-2855-931X Journal Article 2024 10 19 Drought stress leads to a negative effect on Guizotia abyssinica germination characteristics and can be reduced with bio-priming. This research was conducted to investigate the effect of different concentrations of three brown Algae’s on Niger seed germination characteristics at different drought stress levels; as a factorial scheme in a completely randomized design with three replications.The first factor includes control and seaweed extract, Ecklonia maxima (Basfoliar), Ascophyllum nodosum (Acadian) and Sargassum glaucescens (Alga600) each in 2 and 3 percent concentrations and the second factor included different levels of drought stress 0, -0.4 and -0.8 MPa. The effect of fertilizer on all traits except daily germination rate, the effect of drought stress on all traits except germination index, and the interaction effect on all traits were significant. Means comparison of the interaction effect showed that Alga600 2% at zero drought stress had the highest germination percentage (90%), germination rate (7.8 1/days) and mean daily germination (12.33 seed /day). Basfoliar 3% and -0.8 MPa drought stress produced the highest mean germination time (3.9 days), control algae treatment and -0.8 MPa drought stress had the highest daily germination rate (0.16), Acadian 3% and -0.8 MPa drought stress had the highest germination index (3.24 percent) and relative germination (211.12 percent) and Basfoliar algae 2% and zero drought stress level produced the highest coefficient of velocity of germination (35.81 percent). In general, it can be concluded that drought stress reduces and the algae application improves seeds germination and growth characteristics of Niger seed, especially under drought stress conditions. Therefore, the use of brown seaweed can be suggested as an effective solution to reduce the destructive effects of drought stress. تنش خشکی منجر به تأثیر منفی بر خصوصیات جوانه‌زنی گیاه دان‌سیاه می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی اثر غلظت‌های مختلف سه جلبک دریایی قهوه‌ای بر روی خصوصیات جوانـه‌زنـی گیاه دان‌سیاه در سطوح مختلف تنش خشکی بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتور اول شامل شاهد و عصاره جلبک‌های دریایی (Basfoliar) Ecklonia maxima، Acadian)) Ascophyllum nodosumو Alga600))Sargassum glaucescens هر یک در غلظت‌های 2 و 3 درصد و فاکتور دوم شامل سطوح مختلف تنش خشکی 0، 4/0- و 8/0- مگاپاسکال بود. اثر کود بر کلیه صفات بجز سرعت جوانه‌زنی روزانه، اثر تنش خشکی بر کلیه صفات بجز شاخص جوانه‌زنی و اثر متقابل بر کلیه صفات معنی‌دار بود. مقایسه میانگین اثر متقابل نشان داد که جلبک Alga600 2% در سطح خشکی صفر بیشترین درصد جوانه‌زنی (90 درصد)، سرعت جوانه‌زنی (8/7 روز/1)، میانگین جوانه‌زنی روزانه (33/12روز/بذر)، Basfoliar 3% و سطح خشکی 8/0- مگاپاسکال بیشترین متوسط زمان جوانه‌زنی (9/3 روز)، تیمار جلبک شاهد و سطح خشکی 8/0- مگاپاسکال بیشترین سرعت جوانه‌زنی روزانه (16/0)، Acadian 3% و سطح خشکی 8/0- مگاپاسکال بیشترین شاخص جوانه‌زنی (24/3 درصد) و جوانه‌زنی نسبی (12/211 درصد) و جلبک Basfoliar 2% و سطح خشکی صفر بیشترین ضریب سرعت جوانه‌زنی روزانه (81/35 درصد)، را تولید نمود. به ‌طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که تنش خشکی موجب کاهش و کاربرد جلبک موجب بهبود خصوصیات جوانه‌زنی و رشدی بذر گیاه دان‌سیاه خصوصاً در شرایط تنش خشکی می‌گردد. بنابراین می‌توان استفاده از جلبک دریایی قهوه‌ای را به عنوان راه حلی مؤثر برای کاهش اثرات مخرب تنش خشکی پیشنهاد کرد. https://wmaj.iaid.ir/article_212620_f67fbd4b3448f1b263fa54ba5b15daee.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 Investigating the effect of irrigation method on some physicochemical parameters in soil layers (Case study: Semnan Research Center olive farm) بررسی تأثیر روش آبیاری بر برخی پارامترهای فیزیکوشیمیایی در لایه‌های خاک (مطالعه موردی: مزرعه زیتون مرکز تحقیقات سمنان) 15 30 212621 FA سارا سینا گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران محمد علی غلامی سفیدکوهی گروه مهندسی آب دانشکده مهندسی زراعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری سعید شیوخی گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Journal Article 2024 10 28 It is very important to use modern irrigation methods for optimal water management and to prevent waste of rich soil materials. In this research, the effect of irrigation method (drip irrigation and surface irrigation) on some physical and chemical parameters of different soil layers of olive farm in Semnan Province Agricultural and Natural Resources Research Center, which was irrigated by surface irrigation method in the past years It was paid. In this way, two plots of land with an area of 2.5 hectares, which were adjacent to each other and were irrigated with the above-mentioned two methods, were selected to investigate the effect of this type of irrigation on some soil characteristics, including the physical and chemical characteristics of the soil. During the years 1393 and 1398, it should be investigated and evaluated in different soil layers. The results indicated that the irrigation method has a significant effect on EC, CEC, OC and TNV of different soil layers, but it has no effect on the pH value. The D98 system increased the soil salinity of the surface layer compared to the F93 and F98 treatments. The CEC value of the middle layer of D98 treatment is higher than the surface and bottom layer, but in F98 treatment, cations were transferred to the lower layers due to the high depth of water in each irrigation. The amount of TNV in soil layers was higher in D98 treatment than in F98 treatment. Irrigation method has a very significant effect on the value of Ɵm and ρb and a significant effect on the value of Ɵv. D98 treatment increased Ɵm and Ɵv and decreased ρb of soil layers due to low irrigation frequency. استفاده از روش‌های نوین آبیاری جهت مدیریت بهینه آب و جلوگیری از هدر رفت مواد غنی خاک بسیار حائز اهمیت می‌باشد. در پژوهش حاضر به بررسی تأثیر روش آبیاری (آبیاری قطره‌ای D98 و آبیاری سطحی F98) بر برخی پارامترهای فیزیکی و شیمیایی لایه‌های مختلف خاک مزرعه زیتون در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، که در سنوات گذشته به روش آبیاری سطحی آبیاری (F93) می‌گردید، پرداخته شد. بدین ترتیب دو قطعه زمین با مساحت 5/2 هکتار، که در مجاورت یکدیگر بودند و با دو روش فوق‌الذکر آبیاری می‌شدند، انتخاب شدند تا تأثیر این نوع از آبیاری‌ها بر برخی از مشخصات خاک شامل خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک طی سال‌های 93 و 98 در لایه‌های مختلف خاک مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. نتایج حاکی از آن بود که روش آبیاری بر EC، CEC، OC و TNV لایه‌های مختلف خاک اثر بسیار معنی‌دار دارد ولی بر مقدار pH بدون اثر می‌باشد. سامانه D98 باعث افزایش شوری خاک لایه سطحی در مقایسه با تیمارهای F98 و F93 شد. دلیل این مهم را می‌توان ناشی از ناکافی بودن میزان آب آبشویی، بالا بودن تبخیر و در نتیجه انباشت نمک و املاح دانست. مقدار CEC لایه میانی تیمارD98 بیشتر از لایه سطحی و زیرین می‌باشد ولی در تیمار F98 به‌واسطه عمق زیاد آب در هر آبیاری، کاتیون‌ها به لایه‌های پایین منتقل شد. مقدار TNV در لایه‌های خاک در تیمار D98 بیشتر از تیمار F98 بود. با افزایش عمق خاک در تیمار D98، مقدار OC کاهش یافت. روش آبیاری بر مقدار Ɵm و ρb اثر بسیار معنی‌دار و بر مقدار Ɵv اثر معنی‌دار دارد. تیمار D98 به‌دلیل دور آبیاری کم باعث افزایش Ɵm و Ɵv و کاهش ρb لایه‌های خاک شد. https://wmaj.iaid.ir/article_212621_7d2f1d597463165aa5bf1f5dbb6034ab.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 Investigation of soil salinity in subsurface drip irrigation system in pistachio orchards of Kerman بررسی شوری خاک در سامانه آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در باغات پسته کرمان 31 42 213386 FA محمدرضا امداد دانشیار بخش آبیاری و فیزیک خاک، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. 0000-0002-4866-6528 آرش تافته عضو هیئت علمی ، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، 0000-0002-1291-506X آرش صباح مربی پژوهش، مرکز تحقیقات، آموزش و منابع طبیعی کرمان Journal Article 2024 12 10 Considering that the subsurface drip irrigation system is developing in the orchards, it is necessary to investigate the salinity changes in the root-zone development area. Three pistachio orchards with subsurface drip irrigation systems were selected. Using the Hydrus 2D model, soil salinity changes were simulated and compared with the measured values. Soil salinity in near zoon of lateral is minimum and soil salinity wheat increasing distance of drippers has been increased. In the high salinity of irrigation water (8.5 dS/m) the pattern of soil salinity in surface layer increase and this increment is higher than salinity threshold value of pistachio trees. In low irrigation water salinities (2.5 and 3.5 dS/m), the salinity variations in the surface layer of the soil are not so great that causes salt accumulation. The cumulative results of the normalized root mean square error index of soil salinity changes(compared between measured and simulated values) by the model are 17% and indicate the efficiency and accuracy of the model in simulating soil salinity in subsurface drip irrigation. in order to determine the pipe installation depth and drippers in subsurface drip irrigation system, it is necessary to identify the soil salinity variations at the surface and depth, as well as the depth of root development, and it can produce the effectiveness of this system on irrigation efficiency, yield and finally, increase agricultural water productivity. سامانه آبیاری زیرسطحی در باغات رو به توسعه بوده و ضروری است تغییرات شوری خاک در منطقه توسعه ریشه در این روش آبیاری بررسی شود. سه باغ پسته دارای سامانه آبیاری قطره‌ای‌ زیرسطحی آبیاری شده انتخاب و تغییرات شوری خاک با استفاده از مدل هایدروس دوبعدی بررسی شد. شوری خاک در لایه قرارگیری لوله آبده حداقل و با دور شدن از قطره‌چکان، شوری افزایش یافت. در شوری‌های زیاد آب آبیاری (5/8 دسی‌زیمنس بر متر) الگوی تغییرات شوری خاک در لایه‌های سطحی خاک افزایش یافته و این افزایش بالاتر از حد آستانه تحمل درخت پسته است. در شوری‌های آب آبیاری کم (5/2 و 5/3 دسی‌زیمنس بر متر)، تغییرات شوری در لایه سطحی خاک چندان زیاد نبوده و موجب تجمع نمک نشده است. متوسط شاخص ریشه میانگین مربعات خطای نرمال شده برای تغییرات شوری خاک اندازه‌گیری و شبیه‌سازی‌شده توسط مدل برابر 17 درصد و بیانگر کارایی مدل در شبیه‌سازی شوری خاک در آبیاری قطره‌ای‌ زیرسطحی است. به‌منظور جانمایی عمق کارگذاری لوله‌های آبده و قطره‌چکان‌ها در این سامانه شناسایی تغییرات شوری خاک و نیز عمق توسعه ریشه ضروری بوده و پاسخگوی اثر‌بخشی این سامانه بر بازده آبیاری، عملکرد و نهایتاً افزایش بهره‌وری آب کشاورزی است. https://wmaj.iaid.ir/article_213386_ae83810052fa5ef47a3369cf37a53258.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 Managing the allocation of water resources of Azaroud Dam with the approach of analyzing scenarios using the MODSIM model مدیریت تخصیص منابع آب سد آزارود با رویکرد تحلیل سناریوها با استفاده از مدل MODSIM 43 58 214392 FA حیدر داودیان مدیرعامل شرکت آب منطقه ای مازندران، ساری افراسیاب میرزایی معاون طرح و توسعه شرکت آب منطقه ای مازندران، ساری محبوبه اصغری مهندسین مشاور پندام، تهران Journal Article 2024 08 07 Due to the limited water resources and the increasing water needs, the use of new water resource allocation has become more important. Studies on the construction of a dam on the Azaroud River in western Mazandaran were conducted to providing the needs of drinking and agriculture water. The aim of the present study is to manage the allocation of water resources of Azaroud River to providing the demand in the drinking and agricultural sectors. For this purpose, the Azaroud Dam and downstream areas were simulated with the MODSIM model, and then the model was run for current conditions and two different scenarios of future development plans. The proposed scenarios include the first scenario (construction of the dam and regulation of drinking, agricultural, and environmental water in all months of the year), the second scenario (existing conditions), and the third scenario (construction of a dam and regulation of drinking and agricultural water in all months of the year and environmental needs only in non-agricultural seasons). The parameters used in this model include the base flow of Azaroud River and rainfall as inputs, drinking, agricultural, and environmental water uses as outputs, and overflow and evaporation from reservoir surface as reservoir losses. The obtained results showed that in second scenario, the main shortage is related to the summer season, so in the long period, due to the coincidence of peak drinking water consumption with agriculture, the problem of drinking water supply will remain. In the third scenario, part of the river downstream dries up in the summer; Therefore, the most suitable option is the first scenario, which will provide at least 15 million cubic meters of drinking water by building the dam. The average annual shortage for drinking, agriculture and environment needs in this scenario will be 0.8, 7, and 0.31 percent, respectively. به دلیل محدود بودن منابع آب و افزایش روزافزون نیازهای آبی، استفاده از راهکارهای نوین تخصیص منابع آب بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. مطالعات احداث سد بر روی رودخانه آزارود در غرب مازندران برای تأمین نیاز آبی شرب و کشاورزی پایین‌دست انجام شد. هدف از تحقیق حاضر، مدیریت تخصیص ﻣﻨﺎﺑﻊ آب رودخانه آزارود جهت تأمین ﺗﻘﺎﺿﺎ در ﺑﺨﺶ‌های شرب، کشاورزی ﺑﺎ درنظرگرفتن رﺷﺪ نیاز آﻧﻬﺎ در آینده است. ﺑﻪ همین ﻣﻨﻈﻮر اﺑﺘﺪا ﺳﺪ آزارود و مناطق پایین‌دست آن با ﻣﺪل MODSIM شبیه‌سازی‌شده و سپس ﻣﺪل ﺑﺮای شرایط حال حاضر و 2 سناریوی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻃﺮح‌ﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ در آینده اﺟﺮا گردید. سناریوهای پیشنهادی شامل سناریوی اول (احداث سد و تنظیم آب شرب، کشاورزی و زیست‌محیطی در تمام ماه‌های سال)، سناریوی دوم (شرایط موجود بدون احداث سد) و سناریوی سوم (احداث سد و تنظیم آب شرب و کشاورزی در تمامی ماه‌های سال و تنظیم نیاز زیست‌محیطی تنها در فصول غیرزراعی) است. پارامترهای مورداستفاده در این مدل شامل دبی پایه رودخانه آزارود و بارندگی به‌عنوان ورودی و مصارف آبی شرب، کشاورزی و محیط‌زیست به‌عنوان خروجی‌های تنظیمی و جریان سرریز و تبخیر از سطح مخزن به‌عنوان تلفات مخزن هستند. شرط‌هایی مانند تأمین حداقل 95 درصد نیاز شرب و حدود 93 درصد نیاز کشاورزی در کل دوره در مدل لحاظ گردید. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که در سناریوی دوم عمده کمبود مربوط به فصل تابستان است، بنابراین در درازمدت باتوجه‌به هم‌زمانی پیک مصرف شرب با کشاورزی، مشکل تأمین آب شرب همچنان باقی خواهد ماند. در سناریوی سوم، نیز در فصل تابستان بخشی از رودخانه در پایین‌دست خشک می‌شود؛ بنابراین مناسب‌ترین گزینه، سناریوی اول است که با ساخت سد، حداقل 15 میلیون مترمکعب آب موردنیاز شرب تأمین خواهد شد. میانگین کمبود سالانه برای نیاز شرب، حقابه کشاورزی و محیط‌زیست در این سناریو به ترتیب برابر با 8/0، 7 و 31/0 درصد خواهد بود. https://wmaj.iaid.ir/article_214392_c86967e6a581b899167b5d4e29ad30ce.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 An exploratory study of the model of motivation, ability and opportunity in drip irrigation technology (Case study: Rafsanjan County) مطالعه اکتشافی مدل انگیزه، توانایی و فرصت در فناوری آبیاری قطره‌ای (مورد مطالعه: شهرستان رفسنجان) 59 76 216815 FA شهریار عزیزی عزیزی گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. حسین شاه حسینی گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. حسام الدین نعمتی گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2024 10 15 Given the importance of drip irrigation systems in improving water resource efficiency and reducing agricultural costs, low acceptance of this system by farmers has become a major challenge in water resources management. Previous research shows that factors such as lack of motivation, limited capabilities, and lack of appropriate opportunities play a significant role in the non-acceptance of this technology. Also, the reduction of educational and promotional programs by relevant institutions, including the Agricultural Jihad Department, has limited farmers' awareness of the benefits and how to use this system. Therefore, it seems necessary to examine existing barriers and provide appropriate solutions to overcome these challenges. In this study, the main objective is to examine farmers' barriers to using drip irrigation systems based on the MAO model (including three factors of motivation, ability, and opportunity). For this purpose, a qualitative and exploratory research design was designed and the necessary data was collected through interviews with 15 farmers and 5 people including the director and experts of the Agricultural Jihad Department of Rafsanjan city. Thematic analysis and MAXQDA software were used to analyze the data. The results of the study showed that, according to farmers, managers, and experts, the most important obstacle to the adoption of this system is the inability of farmers, which is related to factors such as social resources, cognitive resources, and financial resources. Also, despite the limited awareness and knowledge of farmers, the educational and promotional programs of the Agricultural Jihad Department have decreased in recent years. Finally, based on the opinions of farmers, managers, and experts, solutions from a social marketing perspective were presented to encourage farmers to use the drip irrigation system more. These solutions can play an effective role in increasing the adoption and use of this technology. با توجه به اهمیت سیستم آبیاری قطره‌ای در بهبود بهره‌وری منابع آبی و کاهش هزینه‌های کشاورزی، پذیرش پایین این سیستم توسط کشاورزان به یک چالش اساسی در مدیریت منابع آب تبدیل شده است. تحقیقات پیشین نشان می‌دهند که عواملی نظیر کمبود انگیزه، محدودیت توانایی‌ها، و فقدان فرصت مناسب، نقش بسزایی در عدم پذیرش این فناوری دارند. همچنین، کاهش برنامه‌های آموزشی و ترویجی از سوی نهادهای مرتبط، از جمله اداره جهاد کشاورزی، باعث محدودیت آگاهی کشاورزان نسبت به مزایا و نحوه استفاده از این سیستم شده است. ازاین‌رو، بررسی موانع موجود و ارائه راهکارهای مناسب برای رفع این چالش‌ها ضروری به نظر می‌رسد. در این پژوهش، هدف اصلی بررسی موانع کشاورزان جهت استفاده از سیستم آبیاری قطره‌ای بر اساس مدل MAO (شامل سه عامل انگیزه، توانایی و فرصت) است. به این منظور، یک طرح تحقیق کیفی و اکتشافی طراحی گردید و داده‌های لازم از طریق مصاحبه با 15 کشاورز و 5 نفر شامل مدیر و کارشناسان اداره جهاد کشاورزی شهرستان رفسنجان گردآوری شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تجزیه‌وتحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که از نظر کشاورزان، مدیر و کارشناسان، مهم‌ترین مانع در پذیرش این سیستم، عدم توانایی کشاورزان است که به عواملی چون منابع اجتماعی، منابع شناختی و منابع مالی مربوط می‌شود. همچنین، علی‌رغم آگاهی و دانش محدود کشاورزان، برنامه‌های آموزشی و ترویجی اداره جهاد کشاورزی طی سال‌های اخیر کاهش یافته است. در نهایت، بر اساس نظرات کشاورزان، مدیر و کارشناسان، راهکارهایی از منظر بازاریابی اجتماعی برای تشویق کشاورزان به استفاده بیشتر از سیستم آبیاری قطره‌ای ارائه شد. این راهکارها می‌توانند نقش مؤثری در افزایش پذیرش و استفاده از این فناوری ایفا کنند. https://wmaj.iaid.ir/article_216815_f1c05a10001b27634cbd1e5861f7b699.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 Roadmap for managing water consumption in the agricultural system with an emphasis on sustainable development; A mixed approach نقشه راه مدیریت مصرف آب در نظام کشاورزی با تأکید بر توسعه پایدار؛ رویکردی آمیخته 77 90 216858 FA احد نوروززاده استادیار، گروه مدیریت، واحد گرمی، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمی، ایران 0000-0002-4334-5100 Journal Article 2024 12 12 Lack of water in Iran is one of the factors that threaten sustainable development in the coming years. Based on this, an attempt was made to draw a road map for managing water consumption in the agricultural system with emphasis on sustainable development with a mixed approach. Interviewees in the qualitative stage where the database method was used, 20people from management professors, managers of agricultural jihad and water sector activists in Ardabil province, who were selected by targeted sampling methods with chain referral method (snowball method). In the quantitative part, according to Morgan's table, 242people were studied based on stratified random sampling method. The obtained data were organized in the form of 73open codes, 37concepts, 8categories and 6classes based on a systematic approach after the process of open, central and selective coding and using MaxQDA. Based on of the output of the Smatr PLS, coordination between government organizations and people's organizations in water resources management; early warning system for water infrastructure; Irrigation time management; Implementation of justice in access to agricultural water for all farmers as well as changing the public's attitude towards water were identified as the most effective indicators in the model. Based on the results of the research, changing the cultivation pattern, managing the irrigation time, controlling the extraction level from underground water, using new technologies and also applying incentive and punishment policies are some of the suggestions that can be made in relation to the management of water consumption in the agricultural system. کمبود آب در ایران یکی از عوامل تهدیدکننده توسعه پایدار در سال‌های آینده بهشمار می‌رود. بر همین اساس در پژوهش حاضر تلاش گردید نقشه راهی برای مدیریت مصرف آب در نظام کشاورزی با تأکید بر توسعه پایدار با رویکردی آمیخته ترسیم گردد. جامعه موردمطالعه در مرحله کیفی که از روش داده‌بنیاد استفادهشده، 20 نفر از اساتید مدیریت، مدیران جهاد کشاورزی و فعالان حوزه آب در استان اردبیل که به روش‌های نمونه‌گیری هدفمند با روش ارجاع زنجیره‌ای (روش گلوله‌برفی) انتخاب شدند. در بخش کمّی نیز مطابق جدول مورگان 242 نفر و بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای مورد مطالعه قرار گرفتند. داده‌های بدست‌آمده در پژوهش بعد از طی فرآیند کدگذاری‌های باز، محوری و انتخابی و استفاده از نرم‌افزار MaxQDA، در قالب 73 کدِ باز، 37 مفهوم، 8 مقوله و 6 طبقه بر اساس رویکرد سامان‌مند سازماندهی شدند. بر اساس نتایج حاصل از خروجی نرم‌افزار Smatr PLS، هماهنگی بین سازمآنهای دولتی و تشکل‌های مردمی در مدیریت منابع آب؛ سیستم هشدار اولیه برای زیرساخت‌های آبی؛ مدیریت زمان آبیاری؛ اجرای عدالت در دسترسی به آب کشاورزی برای همه کشاورزان و همچنین تغییر نگرش و دیدگاه عموم مردم نسبت به آب بهعنوان اثرگذارترین شاخص‌ها در الگوی طراحی‌شده شناسایی شدند. بر اساس نتایج پژوهش، تغییر الگوی کشت، مدیریت زمان آبیاری، کنترل سطح برداشت از آبهای زیرزمینی، استفاده از تکنولوژی‌های نوین و همچنین اعمال سیاست‌های تشویقی و تنبیهی از جمله پیشنهاداتی است که در ارتباط با مدیریت مصرف آب در نظام کشاورزی می‌توان ارائه نمود. https://wmaj.iaid.ir/article_216858_8911305066f45e7fa8b7da172ca7fd90.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 Investigating the impact of Zargreen organic fertilizer on mitigating the effects of irrigation water salinity on morphological and biochemical characteristics greenhouse cucumber بررسی اثر کود آلی زرگرین بر کاهش اثرات شوری آب آبیاری بر خصوصیات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی خیار گلخانه‌ای 91 110 216938 FA حمید سودایی زاده 'گروه مدیریت مناطق خشک دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد، یزد، ایران اصغر مصلح آرانی عضو هیات علمی دانشگاه یزد علی نژادرنجبر Farhikhtegan Zarnam Industrial Research Group (Innovation Center), Karaj, Iran ادریس گویلی کیلانه Farhikhtegan Zarnam Industrial Research Group (Innovation Center), Karaj, Iran 0009-0009-0125-8234 جمشید شهاب دانشجوی دانشگاه یزد ذبیح ا... شریفی کارشناسی ارشد دانشگاه یزد Journal Article 2025 01 09 Organic fertilizers mitigate the impact of salinity on plant growth by enhancing nutrient uptake. This study investigated the effects of organic fertilizer on greenhouse cucumber growth under irrigation water salinity. We examined the impact of four salinity levels of irrigation water (0.4, 3, 6, and 9 dS/m) and five fertilizer treatments including no fertilizer, Zargreen fertigation at concentrations of 2, 4, and 6 ml/L, and foliar fertilizer at a concentration of 4 ml/L. The experiment was conducted as a factorial in a completely randomized design with three replications. The results demonstrated that the lowest plant growth occurred at 6 and 9 dS/m salinity levels. At a salinity level of 9 dS/m, applying 4 ml/L and 6 ml/L of fertigation increased stem length by 22% and 12.8%, respectively, while plant dry weight increased by 46.5% and 32.5%. Additionally, root dry weight increased by 34.7% and 30%, respectively. The use of 4 ml/L and 6 ml/L of fertigation also enhanced chlorophyll a level by 54.9% and 69% and carotenoid content by 36.4% and 41.7%. Moreover, there were reductions in proline levels by 20.8% and 20.4%, and total antioxidant capacity decreased by 21.5% and 25.2% at a salinity level of 9 dS/m. Based on the results of organic fertilizer effectively mitigated the negative impacts of salinity on growth, leading to improved plant development compared to the control group. کودهای آلی با بهبود جذب عناصر غذایی منجر به کاهش اثرات شوری بر رشد گیاه می‌‌شوند. این تحقیق با هدف بررسی اثر کود آلی بر پارامترهای رشدی و فیزیولوژیکی خیار گلخانه‌ای در شرایط استفاده از آب شور اجرا شد. بدین منظور اثر چهار سطح شوری آب آبیاری (4/0 (شاهد)، 3، 6 و 9 دسی‌زیمنس ‌بر متر) و پنج سطح کاربرد کود شامل بدون کود، کودآبیاری با غلظت‌های (2، 4 و 6 میلی‌لیتر بر لیتر) و محلول‌پاشی (4 میلی‌لیتر بر لیتر) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد کمترین رشد گیاه در شوری 6 و 9 مشاهده شد. در شوری 9، مقادیر 4 و 6 میلی‌لیتر کودآبیاری طول ساقه را به‌ترتیب 4/22 و 8/12، وزن خشک بوته را 5/46 و 5/32 و وزن خشک ریشه را 7/34 و 30 درصد افزایش داد. 4 و 6 میلی‌لیتر کودآبیاری منجر به افزایش کلروفیل a به‌ترتیب 9/54 و 69 درصد، کاراتنوئیدها 4/36 و 7/41 درصد، کاهش پرولین به‌ میزان 8/20 و 4/20 و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی به ‌میزان 5/21 و 2/25 درصد در شوری 9 شد. بر اساس نتایج کود آلی، در کاهش اثرات سوء شوری مؤثر بود و منجر به بهبود رشد گیاه در مقایسه با شاهد شد. https://wmaj.iaid.ir/article_216938_27d0305bc4ad7d9b9dc9b9fd638a2a91.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 Impact of Different Salinity Levels and Irrigation Water Amounts on Yield and Water Productivity of Greenhouse Cucumber in Two Autumn-Winter and Spring-Summer Growing Periods تأثیر سطوح مختلف شوری و مقادیر آب آبیاری بر عملکرد و بهره‌وری آب خیار گلخانه‌ای در دو دوره کشت پاییز-زمستان و بهار-تابستان 111 128 217895 FA مرتضی خوش سیمای چنار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0001-9031-7914 عبدالمجید لیاقت دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0002-3224-6529 حمیده نوری گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0003-3980-165X فروزنده سلطانی صالح آبادی گروه علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران بابک متشرع زاده گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 0000-0002-6363-417X Journal Article 2025 01 14 This study aimed to evaluate the individual effects of varying irrigation levels and irrigation water salinity on the yield and water productivity of greenhouse cucumber during two growing periods: autumn-winter (A-W) and spring-summer (S-S) at the research greenhouses of the Faculty of Agriculture, University of Tehran. Experiment 1 included four irrigation levels (I1 to I4), corresponding to 120, 100, 80 and 60% of the crop's water requirements. During the A-W season, irrigation level I2 resulted in the highest yield, measuring 5.65 kg plant-1, while irrigation level I4 achieved the highest water productivity at 40 kg m-3. In the S-S season, irrigation level I1 demonstrated the best performance, yielding 11 kg plant-1 and a water productivity of 35.69 kg m-3. Experiment 2 examined four levels of irrigation water salinity (S1 to S4), corresponding to less than 3, 3, 6, and 9 dS m-1. Across both seasons, the lowest salinity level (S1) produced the highest yield and water productivity, with measurements of 10.59 kg plant-1 and 43.31 kg m-3 in the S-S season. The negative effects of salinity were more pronounced during the S-S season due to increased evapotranspiration and salt accumulation. The results indicated that in the A-W season, reducing irrigation while maintaining economic yield or utilizing water with lower salinity enhances water productivity. However, in the S-S season, meeting the full water requirements and using water with lower salinity are crucial for achieving optimal yield and water productivity. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر جداگانه مقادیر مختلف آب آبیاری و شوری آب آبیاری بر عملکرد و بهره‌وری آب خیار گلخانه‌ای در دو دوره رشد پاییز – زمستان (A-W) و بهار – تابستان (S-S) در گلخانه‌های تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران انجام شد. آزمایش 1 شامل 4 سطح آبیاری I1 تا I4 (به‌ترتیب 120، 100، 80 و 60 درصد نیاز آبی) بود. در دوره A-W، سطح آبیاری I2 با عملکرد 5.65 کیلوگرم در بوته و سطح آبیاری I4 با بهره‌وری آب 40 کیلوگرم بر مترمکعب بهترین نتایج را نشان دادند. در دوره S-S، سطح آبیاری I1 بیشترین عملکرد و بهره‌وری آب (11 کیلوگرم در بوته و 35.69 کیلوگرم بر مترمکعب) را داشت. آزمایش 2 شامل 4 سطح شوری آب آبیاری S1 تا S4 (به‌ترتیب کمتر از 3، 3، 6 و 9 دسی‌زیمنس بر متر) بود. در هر دو دوره، سطح شوری S1 بالاترین عملکرد و بهره‌وری آب را ارائه داد؛ به‌طوری که در دوره S-S، این دو صفت به‌ترتیب 10.59 کیلوگرم در بوته و 43.31 کیلوگرم بر مترمکعب اندازه‌گیری شدند. اثرات منفی شوری در دوره S-S به دلیل افزایش تبخیر – تعرق و تجمع نمک شدیدتر بود. نتایج نشان داد که در دوره A-W با کاهش آبیاری به شرط تولید اقتصادی یا استفاده از آب با شوری پایین‌تر بهره‌وری آب را افزایش می‌دهد، در حالی که در دوره S-S تأمین کامل نیاز آبی و شوری پایین‌تر برای دستیابی به عملکرد و بهره‌وری آب بهینه ضروری است. https://wmaj.iaid.ir/article_217895_aac6bbc243c9514b381f3f618b389b8a.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 An analysis of the limiting water productivity factors in farms in the south of Khuzestan Province and providing necessary solutions (based on wheat crop) تحلیلی بر عوامل محدودکننده بهره وری آب در مزارع جنوب استان خوزستان و ارائه راه‌کارهای لازم(با تکیه بر محصول گندم) 129 146 218247 FA محی الدین گوشه استادیار پژوهشی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز ابوالفضل آزادی استادیار پژوهشی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز پیمان ورجاوند استادیار پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش Journal Article 2025 02 03 The Khuzestan Plain, located in the arid and semi-arid region of southwestern Iran, is one of the fertile regions that, despite the presence of five major rivers, is facing a water shortage crisis like most parts of the country. Unfortunately, many limitations have prevented the Khuzestan Plain from reaching its maximum potential in terms of production. Therefore, this article attempts to examine the concepts, challenges, tools, and important factors limiting water productivity in wheat fields in the south of Khuzestan Province (Ahvaz, Bandar Mahshahr, Khorramshahr, Azadegan Plain, Shadegan, Ramshir, Hoveyzeh, Bavi, Karun, and Hamidieh counties) using existing information, and ultimately provides suggestions for improving and managing the current situation.<br><br>The results show that these factors (existing limitations) are divided into three groups: natural, managerial, and environmental. Hot and dry climate (temperature increase from 24.0 to 24.6 Ċ and 7.5% increase in potential evapotranspiration in Khuzestan Province), presence of heavy texture throughout the soil profile with low permeability and hydraulic conductivity, soil salinity with both primary and secondary origins, shallow water table, absence of natural drainage, improper land leveling, excessive use of chemical fertilizers, incorrect irrigation in terms of distance and depth, and failure to select the appropriate irrigation method due to the presence of multiple environmental stresses and the decrease in average rainfall from 352.1 to 294.6 mm/ year in Khuzestan Province over the last 10 years, water loss in the field in the form of evaporation (with an average water use efficiency of 64% in the studied counties), runoff and deep losses, and a set of social, cultural, and security factors are important limitations to improving water productivity and production in the southern Khuzestan Plain جلگه خوزستان که در منطقه خشک و نیمه خشک جنوب غربی ایران واقع شده است، یکی از مناطق حاصلخیز بوده که علیرغم وجود پنج رودخانه مهم در آن همانند اغلب نقاط کشور با بحران کم آبی مواجه است، و متاسفانه محدودیت‌های زیادی سبب شده تا دشت خوزستان از نظر تولید به حداکثر پتانسیل خود نرسد. لذا این مقاله تلاش می‌نماید با بهره‌گیری از اطلاعات موجود؛ مفاهیم، چالش‌ها، ابزارها، عوامل مهم محدود کننده بهره‌وری آب را در مزارع گندم در جنوب استان خوزستان(شهرستان‌های اهواز، بندرماهشهر، خرمشهر، دشت آزادگان، شادگان، رامشیر، هویزه، باوی، کارون و حمیدیه)بررسی نماید و در نهایت پیشنهاداتی را در زمینه بهبود و مدیریت وضعیت کنونی ارائه دهد. نتایج نشان می‌دهد این عوامل(محدویت‌های موجود) به سه گروه طبیعی، مدیریتی و محیطی تقسیم می‌گردند. اقلیم گرم و خشک(افزایش دما از 0/24 به 6/24 درجه سانتی‌گراد و افزایش 5/7 درصدی تبخیر و تعرق پتاسیل در استان خوزستان) وجود بافت سنگین در سراسر نیمرخ خاک با نفوذپذیری و هدایت هیدرولیکی پایین، شوری خاک با هر دو منشاء اولیه و ثانویه، سطح ایستابی کم عمق، عدم وجود زهکشی طبیعی، تسطیح نامناسب اراضی، مصرف بیش از حد کودهای شیمیایی، آبیاری نادرست از نظر دور و عمق و عدم انتخاب روش آبیاری مناسب با توجه به وجود تنش‌های محیطی متعدد و کاهش میانگین بارندگی از 1/352 به 6/294 میلی‌متر در سال در استان خوزستان طی 10 سال اخیر ، هدررفت آب در مزرعه به شکل تبخیر(با میانگین راندمان کاربرد آب 64 درصد در شهرستان‌های مورد مطالعه)، رواناب و تلفات عمقی، و مجموعه عوامل اجتماعی، فرهنگی، امنیتی، از محدودیت‌های مهم ارتقاء بهره وری آب و تولید در جنوب دشت خوزستان می‌باشند. https://wmaj.iaid.ir/article_218247_d86d08e7aaf1d66daf2184821546fa0b.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 Evaluation of the precise irrigation management and potassium silicate application affects on the quantitative and qualitative yield of purslane (Portulaca oleracea L.) بررسی تأثیر مدیریت دقیق آبیاری و کاربرد سیلیکات پتاسیم بر عملکرد کمی و کیفی خرفه (Portulaca oleracea L.) 147 162 219525 FA پروین اسدی دانش آموخته علوم و مهندسی باغبانی - گیاهان دارویی، گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، حسین مرادی دانشیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران سعید شیوخی سوغانلو استادیار هواشناسی کشاورزی، گروه مهندسی آب، دانشکده، مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران 0000-0001-9434-2885 Journal Article 2025 02 27 In order to Evaluation of the precise irrigation management and potassium silicate application affects on the quantitative and qualitative yield of purslane, a factorial experiment was carried out based on a completely randomized design (CRD) with four replications in the greenhouse of Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University (SANRU), Mazandaran, Iran. The experimental treatments included drought stress at six levels of low (DS1: 12hr (125ml), DS2: 24hr (250ml)), moderate (DS3: 48hr (250ml), DS4: 72hr (500ml)) and severe (DS5: 72hr (250ml), DS6: 48hr (125ml)) stress and potassium silicate at three levels (S0: Control, S1: 1 mM, S2: 2 mM). Based on the findings, with increasing drought stress intensity, plant height, fresh and dry weight of roots and aerial parts decreased significantly. However, this decrease was moderated in treatments S1 and S2. The highest water productivity was observed in DS1 by 71.9, and the lowest was observed in DS5 and DS6 by 70.2 and 69.9, respectively. Also, in S1 and S2, there was a significant superiority over the control treatment by 0.030 and 0.031, respectively. The highest antioxidant activity was observed in moderate and severe stress treatments, while the lowest was in DS2 and DS1 treatments. Also, in S1 and S2 treatments, the antioxidant activity, phenolic content, and flavonoid content of the fruit were higher compared to the control treatment (S0). به‌منظور بررسی تأثیر مدیریت دقیق آبیاری و کاربرد سیلیکات پتاسیم بر ویژگی‌های کمی و کیفی خرفه، آزمایش بصورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی در گلخانه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تنش خشکی در شش سطحِ تنش کم (DS1:12hr(125ml), DS2:24hr(250ml))، متوسط (DS3:48hr(250ml) , DS4:72hr(500ml) ) و شدید (DS5:72hr(250ml), DS6:48hr(125ml)) و سیلیکات پتاسیم با سه سطح (S0: Control, S1: 1 mM, S2: 2 mM) در چهار تکرار بود. بر پایه یافته‌ها، با افزایش شدت تنش خشکی میزان ارتفاع گیاه، وزن تر و خشک ریشه و اندام‌های هوایی با کاهش بسیار محسوسی مواجه شدند. اما این کاهش در تیمارهای S1 و S2 تعدیل یافت. بیشترین میزان بهره‌وری آب مربوط به تیمار DS1 با 9/71 بود و کمترین میزان آن، در تیمارهای DS5 و DS6 به‌ترتیب با 2/70 و 9/69 مشاهده شد. همچنین‌ در تیمارهای S1 و S2 به‌ترتیب با 030/0 و 031/0 درصد برتری محسوسی نسبت به تیمار شاهد داشت. بیشترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی در تیمار‌های تنش متوسط و شدید مشاهده شد. در حالیکه کمترین آن، مربوط به تیمارهای DS2 و DS1 بود. همچنین در تیمارهای S1 و S2 در مقایسه با تیمار شاهد، میزان فعالیت آنتی‌اکسیدانی، میزان فنل و محتوای فلاونوئید میوه بالاتر بود. https://wmaj.iaid.ir/article_219525_228cd588775a372bda7ed28d7f553f6a.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 The Effect of Biofertilizers on Improving Growth Physiological Indices, Yield Components and Grain Yield in Two Bean Cultivars Under Deficit Irrigation Conditions تأثیر کودهای زیستی بر بهبود شاخص‌های فیزیولوژیک رشد، اجزای عملکرد و عملکرد دانه در دو رقم لوبیا در شرایط کم‌آبیاری 163 182 221490 FA احمد قاسمی پیربلوطی گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد محمد رفیعی الحسینی عضو هیات علمی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران 0000-0002-8413-7404 فرود صالحی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، اصفهان مهدی قبادی نیا گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد Journal Article 2025 04 19 Beans are important food sources in many parts of the world due to their high protein content. Considering Iran's climatic conditions, the use of management approaches such as the use of biofertilizers and deficit irrigation is important. This experiment was conducted to investigate the effect of water deficit along with biofertilizers on growth physiological indices, yield components, grain and biological yield, and harvest index of bean cultivars as a split factorial scheme in a randomized complete block design with 3 replications at the Shahrekord University research farm in 2024. Experimental treatments included irrigation regime with three levels (normal (100 percent) and deficit irrigation including (80 and 60 percent of beans' water requirement)) as main factor and the sub factor was factorial of biological fertilizer with four levels {Control (C), Bacteria Rhizobium Leguminosarum, Azosprilium brasilese and fungus Arbuscular Mycorrhizal} and the common bean cultivars including red bean and chiti bean). Use of biofertilizers increased leaf area index (LAI) under normal irrigation conditions and moderate stress (80% of water requirement). The use of mycorrhiza and rhizobium under moderate deficit conditions (80% of water requirement) resulted in a 5% increase in net assimilation rate (NAR) compared to control. All three biofertilizers resulted in a significant increase in CGR under normal irrigation and moderate stress. Severe stress (60% of water requirement) resulted in a 55% reduction in relative growth rate (RGR) compared to normal irrigation. Rhizobium and mycorrhiza biofertilizers increased the number of seeds per pod (12.5 and 13.2 percent) and the weight of one hundred seeds (13.2 and 13.5 percent) compared to the control treatment and these microorganisms caused increasing grain yield under both normal and moderate deficit irrigation. In general, the use of biofertilizers can improve growth traits and grain yield in beans by reducing the effects of drought stress لوبیا به دلیل داشتن پروتئین، از مهمترین منابع غذایی است. با توجه به شرایط اقلیمی ایران، استفاده از رویکردهای مدیریتی مانند کاربرد کودهای زیستی و کم‌آبیاری اهمیت دارد. این آزمایش در جهـت بررسـی تـأثیر کم آبیاری به‌همراه کودهای زیستی بر شاخص‌های فیزیولوژیک رشد، اجزای عملکرد ، عملکرد دانه‌، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت ارقام لوبیا به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در سال 1403 انجام شد. سطوح آبیاری در سه سطح 100، 80 و 60 درصد نیاز آبی لوبیا به عنوان عامل اصلی و عامل فرعی فاکتوریل کودهای زیستی (در چهار سطح شامل مایکوریزا آربوسکولار، باکتری ریزوبیوم، باکتری آزوسپریلیوم و تیمار شاهد) و رقم (در دو سطح شامل لوبیا چیتی و لوبیا قرمز) بود. استفاده از کودهای زیستی موجب افزایش شاخص سطح برگ (LAI) در شرایط آبیاری نرمال و تنش متوسط (80 درصد نیاز آبی) گردید. استفاده از مایکوریزا و ریزوبیوم در شرایط تنش متوسط (80 درصد نیاز آبی) منجر به افزایش 5 درصدی سرعت آسیمیلاسیون خالص (NAR) نسبت به شاهد شد. هر سه کود زیستی در آبیاری نرمال و تنش متوسط منجر به افزایش معنی‌دار شاخص سرعت رشد محصول (CGR) شدند. 60 درصد نیاز آبی منجر به کاهش 55 درصدی سرعت رشد نسبی (RGR) نسبت به آبیاری نرمال شد. کودهای زیستی ریزوبیوم و مایکوریزا باعث افزایش تعداد دانه‌ در غلاف (5/12 و 2/13 درصد) و وزن صد دانه (2/13 و 5/13 درصد) نسبت به تیمار شاهد شدند و این میکروارگانیسم‌ها موجب افزایش عملکرد دانه در شرایط آبیاری نرمال و تنش متوسط شدند. به طور کلی استفاده از کودهای زیستی می‌تواند با کاهش اثرات تنش خشکی منجر به بهبود صفات رشدی و عملکرد دانه در لوبیا گردد. لذا پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آینده، روش کم آبیاری بهمراه استفاده از کودهای زیستی در سایر محصولات زراعی مورد بررسی قرار گیرد. https://wmaj.iaid.ir/article_221490_84d834e2bf5c977f718a1561cd6698c7.pdf

انجمن آبیاری و زهکشی ایران مدیریت آب در کشاورزی 2476-4531 12 2 2026 02 20 Comparative Analysis of Bootstrap and GLUE Methods for Uncertainty Assessment of Climatic Datasets in AquaCrop Model Simulations تحلیل مقایسه‌ای روش‌های Bootstrap و GLUE برای ارزیابی عدم‌قطعیت پایگاه‌های اقلیمی در شبیه‌سازی‌های مدل AquaCrop 183 198 221646 FA یعقوب رادمنش دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران مهدی سرائی تبریزی دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران هادی رمضانی ‌اعتدالی استاد، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران اصغر عزیزیان دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران حسین بابازاده استاد، گروه علوم و مهندسی آب، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-3838-5383 Journal Article 2025 01 22 Uncertainty analysis in crop models such as AquaCrop is critical given the importance of climatic data in simulating agricultural crop performance. This study aims to compare two methods, GLUE and Bootstrap, for assessing the uncertainty of climatic datasets. Climatic data from CPC Global, CRU TS, ERA5, ERA-Interim, and MERRA-2 spanning 1989 to 2019 were utilized to model wheat and maize performance. The evaluations revealed that GLUE produced wider uncertainty bands and higher p-factor and d-factor values compared to Bootstrap. Specifically, the lowest uncertainty for maize biomass was observed in the CPC Global dataset, with p-factor and d-factor values of 96.67% and 3.3, respectively, whereas the highest uncertainty was recorded for the MERRA-2 dataset, with values of 63.33% and 5.98. Similarly, in the Bootstrap method, the CPC Global dataset demonstrated superior performance with narrower uncertainty bands across most stations. The results highlighted that ERA5 and CPC Global are more reliable for crop modeling due to their ability to provide more accurate data and reduce uncertainty in biomass, actual evapotranspiration, irrigation, and crop yield. Conversely, MERRA-2 exhibited the highest uncertainty across all variables and stations. Overall, GLUE is more suitable for comprehensive analyses, whereas Bootstrap, owing to its simplicity and narrower uncertainty bands, is better suited for statistical studies with limited data. These results underscore the importance of selecting high-quality climatic datasets and appropriate analytical methods to enhance the accuracy of agricultural model predictions. تحلیل عدم قطعیت در مدل‌های گیاهی مانند AquaCrop، با توجه به اهمیت داده‌های اقلیمی در شبیه‌سازی عملکرد محصولات کشاورزی، ضروری است. این مطالعه با هدف مقایسه دو روش GLUE و Bootstrap در برآورد عدم قطعیت پایگاه‌های اقلیمی انجام شد. داده‌های اقلیمی از پایگاه‌های CPC Global، CRU TS، ERA5، ERA-Interim و MERRA-2 برای بازه زمانی 1989 تا 2019 و محصولات گندم و ذرت مورد استفاده قرار گرفت. ارزیابی‌ها نشان داد روش GLUE باندهای عدم قطعیت وسیع‌تری ایجاد می‌کند و شاخص‌های p-factor و d-factor بیشتری نسبت به روش Bootstrap ارائه می‌دهد. به‌طور خاص، کمترین عدم قطعیت زیست‌توده ذرت در پایگاه CPC Global و ایستگاه بابلسر با مقادیر p-factor و d-factor معادل 67/96 درصد و 3/3 مشاهده شد، در حالی که بیشترین عدم قطعیت در پایگاه MERRA-2 و ایستگاه قزوین با مقادیر 33/63 درصد و 98/5 ثبت گردید. در روش Bootstrap نیز پایگاه CPC Global در اکثر ایستگاه‌ها بهترین عملکرد را با کمترین باند عدم قطعیت نشان داد. نتایج نشان دادند که پایگاه‌های ERA5 و CPC Global به‌دلیل ارائه داده‌های دقیق‌تر و کاهش عدم قطعیت در زیست‌توده، تبخیر-تعرق، نیاز آبی و عملکرد محصولات، گزینه‌های مناسب‌تری برای مدل‌سازی گیاهی هستند. در مقابل، پایگاه MERRA-2 بالاترین میزان عدم قطعیت را در تمامی متغیرها و ایستگاه‌ها ثبت کرد. به‌طور کلی، روش GLUE برای تحلیل‌های جامع‌تر مناسب‌تر است، در حالی که روش Bootstrap به دلیل سادگی و ارائه باندهای باریک‌تر، گزینه بهتری برای مطالعات آماری با داده‌های محدود محسوب می‌شود. این نتایج اهمیت انتخاب داده‌های اقلیمی با کیفیت و روش تحلیل مناسب را در بهبود دقت پیش‌بینی‌های مدل‌های کشاورزی برجسته می‌کند. https://wmaj.iaid.ir/article_221646_2c596826f9869f46f83f1ecc019f524e.pdf