تحلیل کارآئی مصرف آب باران در تولید گندم دیم

نویسنده

بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

چکیده

برای بررسی واکنش کارآئی مصرف آب باران و تک آبیاری گندیم دیم سبلان نسبت به زمان کشت، مجموعه آزمایش­هایی در ایستگاه تحقیقات دیم مراغه به مدت سه سال انجام شد. زمان کشت گندم دیم اول، دهم، بیستم و سی­ام مهرماه هرسال بود. نتایج نشان داد عملکردانه از تیمارهای زمان کشت تأثیرپذیر بود. تیمار اول مهر با یک آبیاری در زمان کشت با دریافت بارندگی به میزان 504 میلی­متر بیشترین عملکرد (برابر 3422 کیلوگرم در هکتار) را تولید نمود. مدلی رگرسیونی بین عملکرد دانه و میزان آب دریافتی از باران و آبیاری با ضریب همبستگی 96/0 به دست آمد. کارآئی مصرف آب باران و تک آبیاری بین 32/0 تا 68/0 کیلوگرم بر مترمکعب بود. تیمار زمان کشت اول مهر با تک آبیاری بیشترین عملکرد و کارآئی مصرف آب را تولید نمود. بر اساس یافته­های این تحقیق، برای داشتن بیشترین عملکرد و کارآئی مصرف آب باران و تک آبیاری، کشت گندم سبلان در اول و دهم مهرماه در شرایط آب هوائی مراغه و اقلیم­های مشابه می­تواند قابل توصیه باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Precipitation Water Productivity for Dryland Wheat

نویسنده [English]

  • Ali Salek Zamani
Agricultural Engineering Research Department. East Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Tabriz, Iran.
چکیده [English]

This study was conducted to investigate wheat production and precipitation water productivity response to planting dates of Sabalan wheat variety at the Dryland Agricultural Research Institute in Maragheh located at the north-west of Iran. Four planting dates of 23 Sep., 2 Oct., 12 Oct. and 22 Oct.  Treatments were laid out in complete randomized blocks for three years. Results revealed that grain yield affected by planting dates. The planting date of 23 SPt. (with single irrigation at the sowing time) with seasonal precipitation of 504 mm produced the highest yield of 3422 kg ha-1. To describe the relationship between grain yield and received water from precipitation and single irrigation a linear model (r =0.96) was developed with high agreement between measured and predicted values. Also, results showed that received water productivity averaged 0.46 and ranged from 0.32 to 0.68 kg m-3. Planting date of Sep. 2 with single irrigation at the sowing time produced the highest water productivity and grain yield. Therefore date of Sep.2 for planting with supplemental irrigation and date of 2 Oct. can be recommended as the optimum planting date of wheat in in dryland condition of Maragheh and similar climate condition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dryland wheat
  • Precipitation productivity
  • Single irrigation
Hameed, E., W. A. Shah, A.A. Shad, J. Bakht and T. Muhammad, 2003. Effect of different planting dates, seed rate and nitrogen levels on wheat. Asian Journal of Plant Sciences 2 (6): 467-474.

Joshi, A. K., B. Rai and M.P. Singh, 1992. Technology for late sown wheat in Eastern Utter Pradesh. Indian Farming. 42:15-115.

Lal, R. B, 1985. Irrigation requirement of dwarf durum and aestivum wheat varieties. Indian J. Agron. 30: 207-213.

Nasseri, A, 1999. Analysis and optimization of water use-crop yield relation in Moghan plain, 9th Seminar of Iranian National Committee on Irrigation and Drainage: Allocation and Optimum Utilization Management of Water in Agriculture. Tehran. Iran. pp 271-288.

Nasseri, A. and H. A. Fallahi, 2007.Water use efficiency of winter wheat under deficit irrigation. Journal of Biological Sciences 7(1):19-16.

Rajput, R.L. and O.P. Verma, 1994. Effect of sowing dates on the yield of different varieties of wheat in Chambal Command Area of Madhaya Pradesh Bharyiya Krishi Anusandhan Patrika. 9: 165-169.

Samarah, N. H. and T.A. Al-Issa, 2006. Effect of planting date on seed yield and quality of barley grown under semi-arid Mediterranean conditions. J. Food, Agric. And Environ. Vol 4(2):222-225.

Witt. D., 1996. Delayed planting opportunities with winter wheat in the Central Great Plains. J. Prod. Agric. (9):74-78.