اثر محدودیت آب بر مصرف نیتروژن در شالیزار و تأثیر آن بر عملکرد و اجزای عملکرد برنج (Oryza Sativa) رقم هاشمی

نویسندگان

1 مربی پژوهش، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

2 مربی پژوهش و دانشجوی دکتری، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

3 دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

محدودیت آب و کمبود نیتروژن از عوامل مهمی هستند که می‌توانند رشد گیاه برنج را تحت تأثیر قرار دهند. به‌منظور بررسی مقدار بهینه مصرف نیتروژن در شرایط محدودیت آب، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل (چندعاملی) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سال زراعی 1394 در‌ موسسه تحقیقات برنج کشور اجرا شد. در ‌‌این مطالعه چهار سطح کود نیتروژن از منبع اوره شامل صفر (N0)‌،60‌(N60)، 90(N90) و 120‌(N120) کیلو‌گرم نیتروژن خالص در هکتار و سه سطح آبیاری به شیوه غرقاب دائم (I0)، با تناوب هشت روز (I8) و با تناوب دوازده روز (I12) انتخاب شدند. نتایج نشان داد تیمارهای آبیاری بر ارتفاع بوته، طول خوشه و عملکرد کاه مؤثر نبودند درحالی‌که تعداد پنجه، وزن صد دانه و وزن دانه‌های خالی تحت تأثیر شیوه‌های آبیاری قرار گرفتند. برهمکنش تیمارهای آبیاری و نیتروژن نشان داد که افزایش کود نیتروژن در شرایط کمبود آب منجر به افزایش عملکرد دانه، وزن صد دانه و تعداد پنجه شد.

کلیدواژه‌ها


اصفهانی، م.، صدرزاده، م.، کاووسی، م.، و دباغ محمدی نسب، ع. 1384. اثر مقادیر مختلف کود نیتروژن و پتاسیم بر رشد، عملکرد و اجزای عملکرد دانه برنج رقم خزر. مجله علوم زراعی ایران. 7(3):226-240.

رضایی، م.، و شکری، ح. 1387. بررسی اثر آبیاری تناوبی و مقادیر مختلف کود ازته بر عملکرد برنج هاشمی. گزارش نهایی. 1340/87

قربانعلی، م.، هاشمی مقدم، ش.، و فلاح، ا. 1385. بررسی اثر متقابل آبیاری و نیتروژن بر صفات مورفولوژیک برنج. مجله علوم کشاورزی. سال دوازدهم شماره 2.

 

Alhassan, I., Muhammad Saddiq, A., Ibrahim, A. and Mustapha, Y.2016. Effects of irrigation frequency and nitrogen fertilizer application on yield and water use efficiency of lowland rice (Oryza Saiva L.) in Northeastern Nigeria. Journal of agricultural science. 4:20-27.

Boyer, J. and Kramer, P. 1995. Water relation of plants and soils. San Diego. USA. Academic press: 1-495.

Ehdaie, B. and Waines, J.G. 2001. Sowing date and N rate effects on dry matter and N partitioning in bread and durum wheat. Field Crops Res., 73:47-61.

Hatami far, B., Ashoury, M., Shokri Vahed, H. and Shahin rokhsar, P. 2013. Effects of irrigation and various rates nitrogen and potassium on yield and yield component of rice plant (Oryza Saiva L.). Persian Gulf Crop Protection. 2: 19-25

Kobayasi, K. 2000. The analysis of the process in spikelet number determination with special reference to nitrogen nutrition in rice. Bulletin of the faculty of life and environmental science university, Japan, 5: 13-17.

Lee-JF, S., Chen, S., Hsu, A.N. and song, S. 1993. Effect of management for soil moisture regime on growth and quality of rice during grain filling stage. Bultin of Taichung district agricultural improvement station., 39: 41-50

Mainard, S.D. and Jeuffroy, M.H. 2001. Partitioning of dry matter and N to the spike throughout the spike growth period in wheat crops subjected to N deficiency. Field Crops Res., 70: 153-165.

 

Mohamed, A., Ibrahim, M., Elgohary, S.A., Wilardson, S.L. and sisson, D.R. 1995. Irrigation interval effects on rice production in the Nile Delta. Irrigation Science, 6: 29-33.

Neumann, P.M. 1993. Rapid and reversible modification of extension capacity of cell walls in elongation maize leaf tissues responding to root addition and removal of NaCl. Plant cell and Environment, 16: 1107-14.

Prasertsak, A. and Fukai, S. 1997. Nitrogen availability and water stress interaction on rice growth and yield. Field crops research.  52(1997) 249-260

Singh, S. and Jain, M.C. 2000. Growth and yield response of traditional told and improved semi tall rice cultivars to moderate and high nitrogen, phosphorus and potassium levels. Indian journal of Agricultural Research, 33: 9-15.

Stoyanov, Z.Z., 2005. Effects of water stress on leaf water relations of young beans. Central Eur. Agric. 6(1): 5-14.

Yambao, E.B. and Ingram, K.T. 1988. Drought stress index for rice. Philippine journal of crop Science, 13(2): 105-111.

Yoshida, S. 1981. Fundamental of rice crop science. International Rice Research Institute. Los Banos. Philippines.