افزایش بهره وری آب با اصلاح الگوی آبیاری و یکپارچه سازی اراضی

نویسندگان

1 پژوهشگر بخش حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی.

2 کارشناس ارشد دفتر آبیاری تحت‌فشار مدیریت آب‌وخاک جهاد کشاورزی شیراز.

چکیده

با افزایش جمعیت، نیاز به آب کشاورزی نیز افزایش می‌یابد. درنتیجه در مناطق خشک و نیمه­خشک نگاه­ها به‌سوی منابع حیاتی آب‌های زیرزمینی سوق یافته است. بحران خشکسالی، تعداد زیاد چاه­های غیر­مجاز، برداشت بی­رویه آب­های زیرزمینی، راندمان و بهره­وری پایین آب و آبیاری بدون مدیریت، منجر به افت شدید سفره­های آب زیرزمینی و تشدید بحران کم‌آبی شده است. بنابراین ایجاد ساختار مدیریت بهینه مصرف آب در بخش کشاورزی ضروری می‌باشد. هدف این تحقیق توسعه پایدار کشاورزی در منطقه اسماعیل بند در بخش مرکزی شهرستان فراشبند، افزایش بهره­وری آب و صرفه­جویی در مصرف آب و هزینه­ها می­باشد. در این تحقیق میدانی 23 حلقه چاه آب کشاورزی فاقد پروانه بهره­برداری در دشت ممنوعه فراشبند در استان فارس تجمیع و به دو حلقه چاه فعال کاهش یافتند. همچنین 32 هکتار اراضی آبخور چاه­ها مجهز به سیستم آبیاری تحت‌فشار شده و از مدیریت واحدی برخوردار شدند. نتایج ارزیابی­ها نشان داد که در پی اجرای این طرح، مصرف آب کشاورزی و برداشت سالیانه آب از چاه­ها، 57 درصد کاهش‌یافته است. همچنین میزان تولید و برداشت محصولات کشاورزی 66 درصد افزایش یافت که این نشان‌دهنده تأثیر مدیریت یکپارچه آب­های زیرزمینی بر ارتقای بهره­وری آب و همچنین گام بزرگی در جهت توسعه پایدار کشاورزی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Increasing Water Productivity by Modifying the Pattern of Irrigation and Land Consolidation

نویسندگان [English]

  • Amir Moradinejad 1
  • SaeedReza Eslampour 2
1 Assistant Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Department, Markazi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Arak, Iran.
2 Master's degree in Irrigation Office under pressure from Shiraz Agricultural Jihad.
چکیده [English]

As the population grows, the need for agricultural water also increases, gradually. As a result, in arid and semi-arid regions, attentions have led to the vital sources of groundwater. Drought crisis, the number of unauthorized wells, extraction of groundwater, low efficiency and productivity of water and irrigation without management have been led to fall of ground water and exacerbated water scarcity. Therefore, it is essential to create an optimal management structure in order to be able to handle the amount of water consumption in agriculture. The aim of this research is developing sustainable agriculture in the region, increasing water productivity and saving costs. Materials and Methods: before, the implementation of the program, more than 23 unauthorized and authorized wells were existed in 32 hectares of groves. But after implementation of the project, the number was reduced to two active wells and a reserve one. Here it is necessary to say that for about half of the wells in the gardens (19 wells) were unauthorized. All unauthorized wells were removed in the range of 32 hectares of gardens. Power distribution to the gardens, implementing of electrical equipment for three wells and equipping three wells with the electric pump are supposed as those that have been done. Then the irrigation system in 32 hectares was changed from the traditional to drip irrigation. A pool of 400 cubic meters was built for water storage. Pruning and trickery implemented at a level of 32 hectares. Besides, Organic fertilizer was prepared by using palm leaf scum and mulching at a level of 32 hectares.by creation of integrated water and land management, 64 small gardens were converted into a 32-hectare unit and managed and handled by a single unit. Due to the integration of all 32 hectares, the current costs such as labor costs reduced and divided between all horticulturalists .By implementing this plan, the amount of extraction of waters decrease gradually and on the other hand, harvesting increases. Generally, it can be said that water consumption will decrease, and agricultural production will increase. This represents an improvement in water productivity and is a major step towards establishing, sustainable agricultural development. By implementing a drip irrigation system, irrigation efficiency has increased by 85%, which has a great impact on reducing irrigation water consumption. Also, by removing terrestrial channels and transferring water through the pipe, the efficiency of transferring water increased more than 90%. The mentioned factors are considered as the solutions of optimal water consumption. Conclusions: The results of the evaluations showed that by implementation of this project, agricultural consumption and annual withdrawal of water from wells decreased to 57%. Also, the amount of agricultural production and harvest increased by 66%, which reflects the effects of integrated water management on improvement of water productivity.besides, it is supposed as a major step towards establishing a sustainable agricultural development. With an increase of 52% in fixed costs of the project, the annually variable cost is reduced by 90% and the annual revenue from sales of products is 3.88 times. Providing variable annual costs for poor farmers is very difficult, which by combination of wells and the integration of gardens,this was reduced to 90% and was mainly due to the reduction of labor costs in 64 small plots. Before the implementation of the project, for each 1/4 hectare of the garden, there was a well.but after the project, this amount is increased to 16 hectares. The average distance between the wells increased from 120 meters to 4000 meters. Therefore, none of the wells are not existed in each other's technical environment and can not negatively affect on each other.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water efficiency
  • Integrated Management
  • irrigation
  • Farashband
بی‌نام. (1392). دستورالعمل اجرای سامانه­های آبیاری تحت­فشار در اراضی تجمیع شده. وزارت جهاد کشاورزی، معاونت آب‌وخاک و صنایع، دفتر توسعه سامانه­های نوین آبیاری. سازمان آب منطقه­ای فارس، معاونت حفاظت و بهره­برداری، گزارش کارگروه تخصصی خشکسالی بخش کشاورزی استان فارس، 1392.

سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، معاونت برنامه‌ریزی و امور اقتصادی، سیمای کشاورزی شهرستان­های استان فارس، 1391.

صبوحی، م. سلطانی، غ. و زیبایی، م. (1386)، ارزیابی راه­کارهای مدیریت منابع آب زیرزمینی: مطالعه موردی دشت نریمانی در استان خراسان، مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، 1386، سال یازدهم، شماره اول.

فلاح رستگار، ع. و بهاری درخشان، س. (1391) چالش­ها، دستاوردها و ارائه راه­کار در طرح‌های شبکه­های آبیاری تحت‌فشار اراضی پایاب سدهای مخزنی، چهارمین سمینار ملی توسعه پایدار روش­های آبیاری تحت‌فشار، کرج،  1391