مدیریت آبیاری در کشت گل محمدی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 دانشیار پژوهش موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

چکیده

کشور ایران به لحاظ شرایط مناسب اقلیمی و تنوع آب و هوائی، دارای پتانسیل بالائی در تولید گیاهان زینتی و داروئی است. کشت این گیاهان به دلیل ویژگی‌های متعدد ازجمله؛ امکان پالایش پارامترهای محیطی، بهره‌وری بالاتر نهاده‌های تولید، ارز‌بری کم، امکان تولید خارج از فصل، ارزش‌افزودۀ بالا و ایجاد شغل و ارز‌آوری، از سال‌های اواخر دهه 70 شمسی از رشد فزاینده‌ای برخوردار شده است. به همین دلیل دولت اخیراً، سرمایه‌گذاری‌های کلانی برای ایجاد زیرساخت‌های لازم (احداث مجتمع و شهرک‌های گلخانه‌ای و احداث چهار پایانه تخصصی صادرات گل و گیاه در شهرهای تهران، محلات، دزفول و تنکابن) به‌منظور اصلاح ساختار نظام عرضه و فروش محصول انجام داده است. علی­رغم تنوع وسیع اقلیمی و امکان کشت گونه‌های دارویی و تزئینی مختلف و متناسب با شرایط اقلیمی در هر منطقه در کشور، قسمت قابل‌توجهی از آن، در مناطق خشک و نیمه­خشک واقع‌شده و ازنظر تأمین و تخصیص منابع آبی دارای محدودیت است. بنابراین نیاز به برنامه‌ریزی مناسب به‌منظور استفاده بهینه از منابع محدود آب در کشور احساس می‌شود. دراین‌ارتباط، یکی از اهداف مهم در کشت و اهلی کردن گیاهان دارویی و تزئینی، برنامه­ریزی آبیاری برای تولید این محصولات است. گل محمدی یکی از گیاهانی است که به لحاظ داشتن کاربردهای چندگانه تزئینی، دارویی و بهداشتی، دارای ارزش و جایگاهی ویژه‌ای برای تجارت جهانی است. گونه ایرانی این گل در دنیا منحصربه‌فرد است. این گیاه بسیار مقاوم به شرایط محیطی بوده و اکثر شرایط آب و هوائی را به‌خوبی تحمل می‌کند. همچنین، نسبت به کم‌آبی مقاوم بوده و بسته به منطقه کشت‌شده، بین 7 تا 15 روز یک‌بار در زمان گل­دهی و 20 تا 30 روز یک‌بار در دیگر دوره‌های رشد، آبیاری می‌شود. توسعه روزافزون کشت گل محمدی در عرصه کشاورزی کشور به‌ویژه در استان‌هایی با اقلیم خشک و نیمه‌خشک با توجه به مقاومت این گیاه به شرایط کم‌آبی می‌تواند به‌عنوان یک محصول راهبردی در زمینه حمایت از اقتصاد روستائیان، اشتغال‌زایی جوانان با توسعه صنایع کوچک جایگاه خاصی را به خود اختصاص دهد. هدف از این مقاله ضمن مرور قابلیت‌های گل محمدی به‌عنوان گیاه بومی کشور در سازگاری با شرایط فزایندۀ خشکی و خشک‌سالی، ترسیم مدیریت آبیاری این گل است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Water Management in Cultivation of Rosa Damascene Mill

نویسندگان [English]

  • farahnaz sohrab 1
  • ghasem Zarei 2
1 Academic Member, Agricultural Engineering Research Institue, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
2 Associate Professor, Agricultural Engineering Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
چکیده [English]

Based on proper conditions in terms of climate variability, Iran has a great potential in the production of ornamental and medicinal plants. The cultivation of these plants because of numerous features such as the possibility of refining environmental parameters, the higher productivity of production inputs, exchange intensity low (low needs to Dollar), the possibility of the production out of season, value added and job creation and importing of the currency has increased since the late 70’s solar decade. That's why the government has been done enormous investments to create the necessary infrastructure (construction of greenhouse complex and specialized export terminal and the construction of four flowers and plant terminal in the cities of Tehran, Mahalat, Dezful and Tonekabon) in order to modify the structure of the system supply and sale of the product, recently. Despite the vast diversity of climate and cultivation of medicinal species and the climatic conditions of various decorative and fits in any area in the country, a considerable part of it located in arid and semi-arid regions and in terms of the provision of allocation of water resources have limitations. Therefore, the need for proper planning in order to optimum use of limited resources of water in the country feel. In this regard, one of the most important goals in the domestic cultivation of medicinal plants and decorative is the planning of irrigation for the production of these products. Due to having multiple applications and values such as decorative, medicinal and health, Rose is one of the plants which has a special place for international trade. Iranian species of this plant is unique in the world. This plant is very resistant to environmental conditions and is well tolerated different weather conditions and water stress. Also, compared to the drought-resistant and depending on the area of culture, between 7 to 15 days once in the time of flowering and 20 to 30 days once in other periods of growth is irrigated. Increasing development of this plant in agricultural sector particularly in provinces with an arid and semi-arid climate due to the resistance of it to the water deficit conditions can be used as a strategic product in the field of supporting rural economy, job creation for youth and villager’s small industries, create specific position for Iran. The purpose of this article while reviewing the capabilities of rose as a native plant of the country for compatibility with the rising terms of dryness and drought, irrigation management, outlining this flower.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Deficit irrigation
  • Irrigation scheduling
  • Irrigaiton System
  • Rosa damascene Mill
بی‌نام، الف. 1395. آمارنامه کشاورزی سال 1394. مرکز فناوری اطلاعات معاونت برنامه­ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی. 401 صفحه.
بی‌نام، ب. 1395. برنامه موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی برای ارتقای بهره‌وری آب کشاورزی. انتشارات موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی. صفحات 42-27.
دانشخواه، م.، کافی، م. و نیکبخت. ع.، و میرجلیلی، م. ح. 1386. اثر سطوح مختلف نیتروژن و پتاسیم بر شاخص‌های عملکرد گل و اسانس گل محمدی برزک کاشان. مجله علوم و فون باغبانی ایران. 8(۲): 90-83.
سپاسخواه، ع. و توکلی، ع. 1385. اصول و کاربرد کم‌آبیاری. انتشارات کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران. 210 صفحه.
شریفی عاشورآبادی، ا.، روحی پور، ح.، عصاره، م. ح طبایی عقدائی، س. ر. و لباسچی، م. ح. 1393. تعیین نیاز آبی گل محمدی Rosa damascene Mill. با استفاده از لایسیمتر. دو ماهنامه علمی-پژوهشی تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 30(6): 931-923.
علیزاده، ا. 1385. رابطه آب و خاک و گیاه. انتشارات مشهد. چاپ ششم. 470 صفحه.
فرشی، ع. ا.، شریعتی، م. ر.، جارالهی، ر.، قائمی، م. ر.، شهابی‌‌فر، م. و تولایی، م. م. ش. 1376. برآورد آب مورد نیاز گیاهان عمده زراعی و باغی کشور، جلد دوم: گیاهان باغی. نشر آموزش کشاورزی، وزارت جهاد کشاورزی. 629 صفحه.
 
مقبلی مهنی دررودی، ا.، دلبری،م. و کوهی، ن. 1393. تأثیر آبیاری قطره‌ای سطحی و زیرسطحی بر عملکرد گل محمدی تحت رژیم‌های مختلف آبیاری. مجله تحقیقات آب و خاک ایران، 45(4): 412-405.
موسوی، ا. و فیضی، م. 1380. تأثیر کود آلی و شیمیایی ازته و تعداد آبیاری بر عملکرد کمی و کیفی گل محمدی. گزارش نهایی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان.
ﻧﻌﻤﺘﻲ ﻟﻔﻤﺠﺎﻧﻲ، ز.، ﻃﺒﺎﻳﻲﻋﻘﺪاﻳﻲ، س. ر.، ﻟﺒﺎﺳﭽﻲ، م. ح.، ﺟﻌﻔﺮی، ع. ا.، ﻧﺠﻔﻲ آﺷﺘﻴﺎﻧﻲ، ا. و داﻧﺸﺨﻮاه، م. 1390. تجزیه ﻋﻠﻴﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد گل محمدی Rosa damascene Mill. در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺨﺘﻠﻒﻛﺸﺖ. ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﺔ ﻋﻠﻤﻲ-ﭘﮋوﻫﺸﻲ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﮔﻴﺎﻫﺎن داروﻳﻲ و ﻣﻌﻄﺮ اﻳﺮان. 27(4): 572-561.
یزدانی. ح. 1380. مقایسه روش‌های آبیاری قطره‌ای و سطحی در کشت گل محمدی در کاشان. گزارش نهایی موسسه تحقیقات خاک و آب.
Allen, R.G., Pereira, L.S., Raes, D., and Smith, M. 1998. Crop Evapotranspiration. Guidelines for computing crop water requirements). FAO Irrigation and Drainage Paper No. 56. Rome, Italy.
Carins, T. 2003. Horticultural classification Schemes. In: Robertes A.V., Debener T. and Gudin S. (Eds.). Encyclopedia of Rose Science. Elsevier Aacademic press.
Cetin, O., and Bilget, L. 2002. Effects of different irrigation methods on shedding and yield of Cotton. Agricultural Water Management, 54:1-15.
English, M.J. and Raja, S.N. 1996. Perspectives on deficit irrigation. Journal of Irrigation and Drainage Engineering, 10: 91-106.
James, L.G. 1988. Principles of Farm Irrigation System Design. John Wiley and Sons. Inc., New York. 543 pp.
Jensen, M.E., Burman, R.D., and Allen, R.G. 1990. Evapotranspiration and Irrigation Water Requirements. ASCE Manuals and Reports on Engineering Practices No. 70. American Society of Civil Engineers, New York, NY, 360 p.
Kadayifci, A., Senyigit, U., and Kepenek, K. 2015. Water consumption of oil rose (Rosa Damascene Mill.) In isparta conditions. Infrastructure and Ecology of Rural Areas. DOI: http://dx.medra.org/10.14597/infraeco. 2015.3.2.059
Karlik J.F., Becker, J.O., Pemberton, H.B., and Schuch, U.K. 2003. Production and Marketing: Field Rose production. In: Roberts, A.V, Debener, T., Gudin, S. (Eds) Encyclopedia of Roberts AV, Debener T, Gudin S (Eds) Encyclopedia of Rose Science. Elsevier Ltd.
Kim, S.H., and Lieth, J.H. 2003. A coupled model of photosynthesis, stomatal conductance and transpiration for a rose leaf (Rosa hybrida L.). Ann Bot-London. 9: 771-781
Misra, A., Kukarja, K., Singh, A., and Patra, N.K. 2002. Influence of topographical and edaphic factors on rose flowering quality and quantity. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 33: 2347.
Nedkov, N., Matev, A., Ovcharova, A. 2014. Additional yield? Irrigation depth relationship for white bearing rose (Rosa Alba L.). Ovidius University Annals of Constanta-Series Civil Engineering. 16:91-104.
Ucar, Y., Kazaz, S., Eraslan, F. and Baydar, H. 2016. Effects of different irrigation water and nitrogen levels on the water use, rose flower yield and oil yield of Rosa Damascene. Agricultural Water Management. 182:94-102.
Weiss, E.A., 1997. Essential Oil Crops. CAB International, New York, U.S.A.