کاربرد آب‌شور در آبیاری قطره ای

چراغی, سید علی‌محمد; دهقانی سانیج, حسین

کاربرد آب‌شور در آبیاری قطره ای

نویسندگان

سید علی‌محمد چراغی ¹

حسین دهقانی سانیج ²

¹ استادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، فارس ،ایران

² دانشیار دیسیپلین تحقیقات آبیاری و زهکشی ، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، البرز، ایران

چکیده

آبیاری قطرهای در مقایسه با دیگر روشهای آبیاری از مزایای خاصی در شرایط شور برخوردار است. نتایج بررسیها نشان میدهد که این روش آبیاری موجب افزایش تحمل به شوری و بهبود عملکرد گیاه در شرایط شور میشود. در این روش شوری خاک زیر قطره‌چکان، جایی که تراکم ریشه بیشتر است، معمولاً کم و بافاصله از قطره‌چکان افزایش می‌یابد. شوری خاک در زیر قطره‌چکان میتواند حتی به کمتر از مقدار شوری آب آبیاری برسد. تغییرات شوری در اطراف قطره‌چکان ناشی از تغییرات در جزء آبشویی در این ناحیه است. مقدار جزء آبشویی در زیر قطره‌چکان حداکثر و در محیط سطح خیس شده که بیشترین تجمع نمک اتفاق میافتد به حداقل میرسد. این موضوع برای محصولات زراعی و در ارتباط با محل استقرار قطره‌چکانها نسبت به ردیف کاشت گیاه حائز اهمیت است. عواملی که بر شوری خاک منطقه ریشه تحت آبیاری قطرهای اثر میگذارند شامل شوری آب آبیاری، مقدار آب آبیاری، بافت خاک و محل قرارگیری لوله جانبی قطرهای نسبت به ردیف گیاه میباشد. در این مقاله تأثیر هر یک از این عوامل بر شوری خاک در منطقه ریشه گیاه موردبررسی قرار میگیرد.

کلیدواژه‌ها

آب‌شور

تحمل به شوری گیاه

جزء آبشویی

شوری خاک

عنوان مقاله English

Drip Irrigation under Saline Water Use

نویسندگان English

Ali Mohammad Cheraghi ¹

Hossein Dehghanisanij ²

¹ Assistant Professors, Soil Conservation and Watershed department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural research, Education and extension Organization, Karaj, Alborz, Iran

² Associate Professor, Pressurized Irrigation Department, Agricultural Engineering Research Institute, Agricultural research, Education and extension Organization, Karaj, Alborz, Iran.

چکیده English

Drip irrigation has some specific advantages under saline condition in comparison with other irrigation methods. Research has shown that this method of irrigation increases crop salt tolerance and yield under saline condition. Soil salinity under dripper where most of the roots are concentrated is usually low and increases with distance from emitter. Soil salinity under emitter can be even lower than irrigation water salinity. A change in salinity around dripper is due to changes in leaching fraction in this region. Leaching fraction is highest under dripper and is lowest on the periphery of the wetted zone where salt accumulation is greatest. This is of special concern for row crops with regard to placement of drip line and planting row. Factors which affect root zone soil salinity under drip irrigation include: irrigation water salinity, amount of irrigation water, soil texture and placement of drip line with regard to plantring row. Effect of these factors on soil salinity in the root zone is discussed in this paper.

کلیدواژه‌ها English

Saline water

Crop salt tolerance

Leaching fraction

Soil salinity

چراغی، س. ع. م. و کریمی، م. 1395. تبیین رابطه شوری آب‌ آبیاری و شوری خاک، نشریه مدیریت آب در کشاورزی ، جلد 3، شماره 1، ص 8-1

چراغی، س. ع. م. 1394. بررسی تأثیر استفاده درازمدت از آبیاری قطرهای بر شوری خاک، موردمطالعه: باغهای پسته دشت سروستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (منتشرنشده).

کشاورز، ع. 1392. پتانسیلها، ظرفیتها، محدودیتها و اهم مسائل و چالشهای بخش آب کشور، اولین اجلاس مشترک کمسیون‌های کشاورزی، آب و صنایع غذایی اتاقهای بازرگانی.

کشاورز، ع. و صادق زاده، ک. 1379 .مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی، برآورد تقاضا برای آینده، بحران‌های خشک‌سالی، وضعیت موجود، چشم‌اندازهای آینده و راهکارهایی جهت بهینه‌سازی مصرف آب. نشر آموزش کشاورزی.

Bernstein, L., and Francois, L.E. 1973. Comparisons of drip, furrow, and sprinkler irrigation. Soil Science, 115(1): 73-86.

Bernstein, L., and Francois, L.E. 1973. Effects of frequency of sprinkling with saline waters comparedwith daily drip irrigation. Agronomy Journal, 67(2): 185-190.

Dehghanisanij, H., Agassi, M., Anyoji, H., Yamamoto, T., Inoue, M., and Eneji, A.E. 2006. Improvement of saline water use under drip irrigation system. Agricultural Water Management, 85(3): 232-242.

Hanson, B. 2012. Drip irrigation and salinity. Agricultural Salinity Assessment and Management. Manuals and reports on engineering practice 71 (2edn). American Society of Civil Engineers, Reston (Vi), pp. 539-560.

Hanson, B.R., Grattan, S.R. and Fulton, A. 2006. Agricultural salinity and drainage. University of California. Irrigation Program.

Hanson, B., and May, D., 2011. Drip Irrigation Salinity Management for Row Crops. http://anrcatalog.ucdavis.edu/pdf/8447.pdf

Maas, E.V., and Hoffman, G.J. 1977. Crop salt tolerance: Current assessment. Journal of the Irrigation and Drainage Division, 103(2): 115-134.

Meiri, A., Frankel, H., and Mantell, A. 1992. Cotton response to water and salinity under sprinkler and drip irrigation. Agronomy Journal, 84: 44-50.

Nightingale, H.I., Hoffman, G.J., Rolston, D.E., and Biggar, J.W. 1991. Trickle irrigation rates and soil salinity distribution in an almond (Prunus amhgdalus) orchard. Agricultural Water Management, 19(3): 271-283.

Sanden, B.L., Ferguson, L., Reyes, H.C., and Grattan, S.C. 2004. Effect of salinity on evapotranspiration and yield of San Joaquin Valley pistachios. Proceedings ofthe IVth International Symposium on Irrigation of Horticultural Crops, Acta Horticulturae, 664: 583-589.

Shalhevet, J. 1994. Using water of marginal quality for crop production: Major issues. Agricultural Water Management, 25: 233-269.