اثر افزایش رقوم سرریزهای اضطراری بر تغییرات دبی در شبکه آبیاری درودزن

نویسنده

استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی- مرکز تحقیقات کشاورزی و منایع طبیعی فارس

چکیده

بسیاری از شبکه های آبیاری وزهکشی کشور از جمله شبکه آبیاری درودزن فارس راندمان و عملکرد پایینی داشته که این امر بررسی همه جانبه را لازم می سازد.یکی از مسائل مهم در هر شبکه آبیاری مدرن توزیع دقیق آب و ارتباط آن با سازه های هیدرولیکی می­باشد. در شبکه آبیاری درودزن سازه­های تنظیم کننده آب در کانال­های اصلی بیشتر از نوع دریچه­های قوسی و آبگیرهای آن عمدتاً از نوع روزنه­های دریچه­دار مستطیلی با بار ثابت است. پیچیده بودن روابط حاکم بر دریچه­های قوسی از یک طرف و دخالت بعضی از زارعین در تنظیم این دریچه­ها، توزیع دقیق آب را با مشکلاتی روبروکرده است. در تحقیق حاضر اثر تغییر رقوم یکی از سرریزهای اضطراری شبکه بر نوسانات دبی آبگیر مجاور آن بررسی شده است. در این طرح تاثیر بسته شدن دریچه به اندازه 20، 50 و 80 درصد بازشدگی اولیه و مقادیر بالا آوردن سرریز اضطراری به اندازه 7،14و 20 سانتی­متر بررسی شد. نتایج نشان داد که بالا بردن رقوم سرریزهای برون ریز شبکه تا بالاتر از رقوم سرریزهای درون ریز، باعث کاهش اتلاف آب، کاهش نوسانات دبی در کانال­های فرعی و سادگی مدیریت دریچه­های قوسی می­گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Influence of Increasing Wasteway Sill Elevation on Discharge Changes in Doroodzan Irrigation Network

نویسنده [English]

  • Mohammad Ali Shahrokhnia
Assistant Professor, Agricultural Engineering Research Department, Fars Research Center of Agriculture and Natural Resources
چکیده [English]

The low efficiency and weak performance of Doroodzan irrigation and drainage network, and other irrigation and drainage networks in Iran, make researchers to evaluate and solve the problems. Water distribution and management of related structures are important research subjects. In Doroodzan irrigation network, radial gates and constant head orifices, control and deliver water to farms. Complexity of the radial gates hydraulic algorithms, and farmers interference in gates regulating, cause problems for water distribution. In the present study, the influence of weir elevation setting on offtaking discharge change was evaluated. The selected radial gate was closed about 20, 50, and 80% of the initial gate opening, and elevation of the external wasteway was raised about 7, 14, and 20 centimeter. Results showed that raising elevation of external wasteways to an elevation higher than internal wasteways, decreases the wastewater and the discharge changes in offtakes, and leads to easier management of the system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Irrigation management
  • Radial gate
  • weir
سالمی، ح. ر. 1375 .ارزیابی عملکرد هیـدرولیکی سـازه هـای کنتـرل جریان در شبکههای آبیاری زاینده رود اصفهان و درودزن فـارس.مجموعه مقالات دومین کنگره ملی مسـایل آب و خـاک کشـور، 185. -191 صفحات
شاهرخ نیـا ، م.ع.، جـوان ، م. 1385 .بررسـی شـاخص هـای عملکـرد آبیــاری درشــبکه آبیــاری درودزن. مجلــه تحقیقــات مهندســی 46. 33- 29 : شماره ،جلد 7 ،کشاورزی
منتظــر، ع. ا. و پاشــازاده، ن. 1390 .ارزیــابی عملکــرد توزیــع آب درشرایط مختلف بهرهبرداری کانال اصلی غرب شبکه آبیـاری دز با استفاده ازمـدل هیـدرولیکی Canalman .نشـریه آب و خـاک، 139. -125 صفحات، 1 شماره، 25 جلد
منعم، م. ج.، قدوسی، ح. و عمادی، ع. 1385 .کمـی کـردن عملکـرد بهرهبرداری کانالهای آبیاری در شرایط تغییر نیـاز بـا اسـتفاده از مــدل هیــدرودینامیک و تحلیــل جریــان غیرمانــدگار. پــژوهش کشاورزی آب، خاک وگیاه درکشاورزی، جلدششـم، شـماره سـوم، 29. 17-
Javan, M., Sanaee-Jahromi, S. and Fiuzat, A. A. 2002. Quantifying management of irrigation and drainage systems. Journal of Irrigation and Drainage Engineering. ASCE. 128(1):19-25.
Mandavia, A. B. 1999. Modernization of irrigation system operational management by way of canal automation in India. Proceedings of the Fifth International ITIS Network Meeting, Aurangabad, Maharashtra. India. 21-52 .
Murray-Rust, D. M. and Van Halsema, G. 1998. Effects of construction defects on hydraulic performance of Kalpanidistributory. Irrigation and Drainage System. 12, 323-340.
Renault, D. 1999. Modernization of irrigation systems: a continuing process. Proceedings of Fifth International ITIS Network Meeting. Aurangabad, Maharashtra. India.
Renault, D. and Hemakumara, H. M. 1999.Irrigation offtake sensitivity. Journal of Irrigation and Drainage Engineering. ASCE. 125(3): 131-136.
Sanaee-Jahromi, S., Depeweg, H. and Feyen, J. 2000. Water delivery performance in the Doroodzan irrigation scheme. Iran. Irrigation and Drainage System. 14(3): 207- 222.
Shahrokhnia, M. A. 2003. Determination of hydraulic algorithms in control structures of Doroodzan water delivery system. Ph. D. Thesis, Shiraz Univ., Shiraz, Iran.
Shahrokhnia, M. A. and Javan, M. 2009. Influence of cross-regulator settings on the offtake discharge in a modern irrigation network. Irrigation Science. 27, 165-173.
Shahrokhnia, M.A. and Javan, M. 2007. Influence of roughness changes on offtaking discharge in irrigation canals. Water Resources Management. 21, 635-647.
Shahrokhnia, M. A. and Javan, M. 2005. Performance assessment of Doroodzan irrigation network by steady state hydraulic modeling. Irrigation and Drainage Systems.19,189-206.